ԿՈՆՑԵՐՏ ԹԱՎՋՈՒԹԱԿԻ ԵՎ ԿԻԹԱՌԻ ՀԱՄԱՐ / Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ
(Պիես երկու գործողությամբ)
Գործող անձինք
ԹՈՐՈՍ — հիսունն անց, աջ ձեռքը` պրոթեզ
ՄԻՔՈ, ՄԻՔԱՅԵԼ — հիսունին մոտ, ազատ ոճի հագուկապով ու շարժուձևով
ԹԱՄԱՐ — քառասունն անց, հաճելի արտաքինով կին, արցախցի
ՍԻՐԱԿ — Թորոսի ծանոթներից, հիսունն անց
ԳՈՔՈՐ — Միքոյի հարևանը
ՄԻԼԱՆԱ — երիտասարդ ռուս կին, Միքոյի տան վարձակալը
ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ ԱՌԱՋԻՆ
Պատկեր 1
Թորոսի բնակարանը: Լուսաբաց: Միքայելն իր սենյակում արթնանում է թավջութակի` հարևան սենյակից լսվող հոգեկեղեք հնչյուններից:
ՄԻՔՈ — Այ քեզ փորձանք… Ոնց որ կատու մորթի… Չէ, դիմանալու չի: (Վեր է կենում, գնում Թորոսի սենյակը:)
ԹՈՐՈՍ — (դադարեցնում է նվագը): Միքայե՞լ, արթնացե՞լ եք արդեն:
ՄԻՔՈ — Թողնեին` էլի կքնեի:
ԹՈՐՈՍ — Ո՞վ չի թողել… Աաա, թավջութակս… Կներեք, մտքովս չանցավ, որ այդքան զգայուն քուն կունենաք: Լավ դե, լույսն արդեն բացվել է, տնվո՛ր:
ՄԻՔՈ — Նախ` ինձ տնվոր չասես, երկրորդ, հաշվի առ, ես երկար եմ քնում, ամենաքաղցր քունը լուսաբացից հետո է, երրորդ…
ԹՈՐՈՍ — Երրորդ էլ կա՞:
ՄԻՔՈ — Կա, հերիք է դուքով խոսես, չեմ տանում էդ ձևականությունները:
ԹՈՐՈՍ — Ուրի՞շ…
ՄԻՔՈ — Այդքանը:
ԹՈՐՈՍ — Թունդ էր:
ՄԻՔՈ — Կներես, բայց երբ ինձ քնից հանում են` կատաղած եմ լինում:
ԹՈՐՈՍ — Հանգստացա՞ր… Դե հիմա գնանք սուրճ խմենք, դեմ չե՞ս, հաշտության սուրճ: Դու կդնե՞ս:
ՄԻՔՈ — Չէ, ես դեռ չգիտեմ ինչը որտեղ է այս տանը:
ԹՈՐՈՍ — Լավ, ես կդնեմ, բայց զգուշացնում եմ` ես համեղ չեմ եփում սուրճը:
ՄԻՔՈ — Կարևորը` դառը լինի:
ԹՈՐՈՍ — Դառը, այո, ես էլ եմ դառը խմում, շաքարը վնաս է մեր տարիքում:
ՄԻՔՈ — Ես վնասի պատճառով չեմ անշաքար խմում, դառը համեղ է, և հետո` ի՞նչ մի տարիք է մեր տարիքը, որ էդպես վախեցած ես:
ԹՈՐՈՍ — Դեհ, հիսունն անց…
ՄԻՔՈ — Հիսունն անց` կյանքը նոր թափով է սկսվում, բարեկամ:
ԹՈՐՈՍ — Այդպե՞ս ես կարծում:
ՄԻՔՈ — Իհարկե: Սկսողից է կախված: Կարևորը` չնվնվալ, ապրել, դուխով:
ԹՈՐՈՍ — Դե գնա, հագնվի` արի խոհանոց, իմ դուխով բարեկամ:
Պատկեր 2
Խոհանոց: Թորոսը սուրճ է դրել գազօջախին: Գալիս է Միքայելը:
ԹՈՐՈՍ — (սուրճը լցնելով): Նստիր. լվացվեցի՞ր:
ՄԻՔՈ — Ամեն սուրճ խմելիս պիտի լվացվե՞մ:
ԹՈՐՈՍ — Առավոտները չես լվացվո՞ւմ:
ՄԻՔՈ — Իմ առավոտը մի երկու ժամից կսկսվի:
ԹՈՐՈՍ — Դե նստի, նստի:
ՄԻՔՈ — Մի անհամեստ հարց տամ` ամեն առավոտ ե՞ս ջութակ խզարում:
ԹՈՐՈՍ — Թավջութակ:
ՄԻՔՈ — Թեկուզ:
ԹՈՐՈՍ — Դու էլ երեկ ինչ—որ թառ էիր բերել հետդ:
ՄԻՔՈ — Թառ չի, կիթառ ա:
ԹՈՐՈՍ — Թեկուզ:
ՄԻՔՈ — Բայց ես առավոտ կանուխ նվագելու սովորություն չունեմ:
ԹՈՐՈՍ — Լավ, կաշխատեմ առավոտյան չնվագել: Պարզապես, երբ նյարդայնացած եմ լինում, նվագելը հանգստացնում է:
ՄԻՔՈ — Լույսը չբացված` արդեն նյարդայնացած էի՞ր:
ԹՈՐՈՍ — Հա, գիշերվանից: Էս մեր գործի համար էի անհանգստանում:
ՄԻՔՈ — Եվ ի՞նչն էր քեզ անհանգստացրել:
ԹՈՐՈՍ — Չգիտեմ, մի տեսակ տագնապ էր մտել մեջս, մտածում էի` կարող ա՞ սխալ ձեռնարկ էր էս մեր ձեռնարկը, քեզ էլ մի կարգին չեմ ճանաչում, ով ես, ինչացու ես… Չէ, հեռվից—հեռու գիտեմ, ինչքան չլինի` նույն բակից ենք, բայց…
ՄԻՔՈ — Էլ մի, ես Միքայելն եմ, դու Թորոսն ես, ու ամեն բան լավ է լինելու, անհանգստանալու ոչ մի պատճառ չկա, եղա՞վ…
ԹՈՐՈՍ — Էս կարկանդակից վերցրու, մսով է, լավն է:
ՄԻՔՈ — Ես էսպես վաղ չեմ նախաճաշում: (Սիգարետ է հանում:)
ԹՈՐՈՍ — Այստեղ մի ծխի, խնդրում եմ:
ՄԻՔՈ — Բա որտե՞ղ:
ԹՈՐՈՍ — Պատշգամբում:
ՄԻՔՈ — Դու չես ծխո՞ւմ:
ԹՈՐՈՍ — Ծխում էի, թողել եմ:
ՄԻՔՈ — (պահելով սիգարետը): Լավ, հետո կծխեմ:
ԹՈՐՈՍ — (ժամին նայելով): Խմենք, գնանք գործերով:
ՄԻՔՈ — Աշխատո՞ւմ ես:
ԹՈՐՈՍ — Աշխատում եմ, պարետ եմ կոմպոզիտորների տանը: Դո՞ւ… Մի անգամ Հյուսիսային պողոտայում եմ տեսել, երգում էիր ոնց որ:
ՄԻՔՈ — Հա, կա այդպիսի բան, էնտեղ հարթակ ունեմ, բայց էսօր ակումբ եմ գնալու, հեղինակային երգի ֆանատների հետ հանդիպում կա:
ԹՈՐՈՍ — Հեղինակային երգ, երեք ակորդ:
ՄԻՔՈ — Պատահում է` երեք, պատահում է` ավելին, բայց դա ի՞նչ կարևոր է, կարևորը անկեղծությունն է, անմիջականությունը, ազատ մեղեդին ու խոսքը… Հրավիրում եմ, կարող ես գալ:
ԹՈՐՈՍ — Շնորհակալ եմ, գործի եմ, և հետո… Չնեղանաս, բայց սիրողական երաժշտություն չեմ տանում:
ՄԻՔՈ — Սնոբ: Քո նվագածն էլ առանձնապես չի փայլում պրոֆեսիոնալությամբ, ոնց որ կատու չարչարես, մելամաղձոտ, բայց` դաժան, ես կասեի` ավանգարդային ողբանվագ: (Տեսնելով, որ Թորոսը վշտանում է:) Կատակեցի, մի նեղացիր:
ԹՈՐՈՍ — Չեմ նեղանում, ճշմարտություն կա ասածիդ մեջ: (Պրոթեզը ցուցանելով:) Այս ձեռքով ու կիսատ թողած կրթությամբ` հազիվ էլ…
ՄԻՔՈ — Իսկ…
ԹՈՐՈՍ — Հարցրու, մի նեղվի. պատերազմում եմ կորցրել: Էն առաջին զոհերին որ դագաղների մեջ բերեցին ազատության հրապարակ, տեսա` վճռեցի` պիտի գնամ, թողեցի կոնսերվատորիան, միացա կամավորականներին: Իսկ երբ եկա, ուսումը շարունակելու մասին խոսք լինել չէր կարող, աջ դաստակս, արմունկից ներքև, չկար, թշնամու գնդացիրը հնձել էր:
ՄԻՔՈ — Դաժան ա: Չես զղջո՞ւմ:
ԹՈՐՈՍ — Չէ: Ես չգնայի, մյուսը չգնար, ո՞վ էր կռվելու, ո՞վ էր հաղթելու:
ՄԻՔՈ — Հա, բայց տեսար ինչ եղավ:
ԹՈՐՈՍ — Ի՞նչ:
ՄԻՔՈ — Զրոյացվեց հաղթանակը:
ԹՈՐՈՍ — Ապուշ—ապուշ դուս մի տուր, հաղթանակը չի կարող զրոյանալ, հաղթանակը հաղթանակ է մնում, միշտ:
ՄԻՔՈ — Լավ, լավ, չկրակես հանկարծ, դու պահած զենք էլ կունենաս:
ԹՈՐՈՍ — Չունեմ, հանձնել եմ:
Դռան զանգ:
ԹՈՐՈՍ — (գնում է դուռը բացելու): «Զրոյացվեց»… ինչ էլ բառ գտավ… (Հընթացս շրջվելով:) Տիգրան Մեծի ծովից—ծովը չի պահպանվել, բայց նրա հաղթանակները մինչև օրս սերունդներ են ոգեշնչում, ազգի ոգին են ամուր պահում… «Զրոյացվեց», չէ—չէ մի…
ՄԻՔՈ — Հասկացանք, կներես… կուզե՞ս ջութակդ բերեմ` նվագես—հանգստանաս:
ԹՈՐՈՍ — Շնորհակալ եմ, պետք լինի` ինքս կվերցնեմ: (Ետ գալով:) Էնտեղ… մի էսպես…
ՄԻՔՈ — Էսպես ի՞նչ:
ԹՈՐՈՍ — Ինչ չէ, ով, մի էսպես ճերմակամաշկ, էսպես կպտականաչ մազերով, բանով… ասում է` դյադյ Սիքո ուզել:
ՄԻՔՈ — Դե որ` ուզել, ներս հրավիրի:
ԹՈՐՈՍ — Վստա՞հ ես:
ՄԻՔՈ — Հա, մեր ռելականտն ա:
ԹՈՐՈՍ — (գնալով): Ռելականտ… Ինչ էլ տերմին են մոգոնել, ասա` փախստական, էլի:
Պատկեր 3
Թորոսը ետ է գալիս Միլանայի հետ:
ԹՈՐՈՍ — Ըհը… Չէր գալիս, երևի պրոթեզիցս վախեցավ:
ՄԻԼԱՆԱ — Բարև, դյադյ Միքո:
ՄԻՔՈ — Բարև, Միլանա ջան: Ծանոթացիր, ընկերս է, մի բարեսիրտ անձնավորություն: (Տեսնելով որ չհասկացավ:)Դոբրյակ:
ՄԻԼԱՆԱ — Նու դա: (Ձեռքը մեկնելով:) Ես Միլանա:
ԹՈՐՈՍ — (շփոթվում է, չիմանալով՝ որ ձեռքը մեկնի): Թորոս:
ՄԻԼԱՆԱ — Պրիվետ, Տարաս:
ՄԻՔՈ — Ամուսինդ ո՞նց ա:
ՄԻԼԱՆԱ — Մու՞ժ, Գենա՞, օյ, շատ լավ, ձեր գարեջուր շատ սիրել, սուտրա պրիսասալսյա սվոլոչ: Ես պող բերել, զա ժիլյո:
ՄԻՔՈ — Պող:
ՄԻԼԱՆԱ — Պող, բաբկի: (Տալով փողը:) Խամեցեք:
ՄԻՔՈ — Ապրես:
ՄԻԼԱՆԱ — Հաշվել:
ՄԻՔՈ — Էլ ի՞նչ հաշվեմ, Գենան հաշված կլինի:
ՄԻԼԱՆԱ — Գենա, եշչյո չեվո, մեր հաշվող` ես, Գենա հաշվել չիմանա, Գենա լավ ծախսի, շատ լավ ծախսի: Դու հաշվի, դյադյ Միքո, պող հաշվել սիրի:
ՄԻՔՈ — (հաշվում է): Կապեյկա վկապեյկու: Նստիր, Միլանա, սուրճ, թեյ… (Թորոսին.) Ի՞նչ ունենք կնոջը հյուրասիրելու:
ԹՈՐՈՍ — Շոկոլադ «Սկյուռիկ»…
ՄԻԼԱՆԱ — Շնորակալ, ես գնա, երեխա ինձ սպասել, ուզի զոպարկ տանեմ:
ԹՈՐՈՍ — Կենդանասե՞ր է:
ՄԻԼԱՆԱ — Չհասկանա՞լ…
ՄԻՔՈ — Յուննատ:
ՄԻԼԱՆԱ — Օյ, դա, ասի` շուն առնել, արմյանսկի գամպռ:
ՄԻՔՈ — Պետք չի:
ՄԻԼԱՆԱ — Սամա նե խաչու: Լավ, ես գնա, պակա:
ԹՈՐՈՍ — Պակա:
ՄԻՔՈ — Հարց լինի` զանգեք:
ՄԻԼԱՆԱ — Օ քեյ: (Դուրս է գալիս:)
ՄԻՔՈ — Շատ ճշտապահ են էս մարդիկ, հեչ մեր նման չեն, (փողը ցուցանելով). ըհը, ճիշտ օրը, առավոտ կանուխ, բերեց մուծվեց:
ԹՈՐՈՍ — Մուծվեց, անհերքելի է, ես վկա եմ:
ՄԻՔՈ — Զվարթացիր, պարոն Թորոս, ահագին փողի տեր դարձանք այսօր:
ԹՈՐՈՍ — Դեմքդ բացվեց, փողը բարություն բերեց հոգուդ, Միքո:
ՄԻՔՈ — (փողը դեմքին քսելով): Ատում եմ փողը, զզվում եմ…
ԹՈՐՈՍ — (ծաղրով): Ի՜նչ եք ասում:
ՄԻՔՈ — Այո, բոլոր չարիքների սադրիչն է փողը… Սակայն, ցավոք, կյանքն այնպես է կազմակերպված, որ առանց փողի քայլ անգամ չես կարող անել, դեռ երեկ մի երկու քայլ գուցե անեիր, իսկ այսօր` արդեն ոչ:
ԹՈՐՈՍ — Դե ի՞նչ, բեր պետական տուրքը մուծենք և բաժանենք մեր փողերը:
ՄԻՔՈ — Ի՞նչ պետական տուրք, չկա այդպիսի բան:
ԹՈՐՈՍ — Չէ, չէ, Միքայել, թող օրինական լինի:
ՄԻՔՈ — Լսիր, պարոն, պետությունն իմ նկատմամբ իր պարտականությունները լրիվ կատարո՞ւմ է, որ ես իմ փողից իրան փայ տամ… Վերջապես, մեր տները սովետն ա սարքել, սարքել` անվարձահատույց բաժանել ա, սովետին բեր` տուրքը տամ:
ԹՈՐՈՍ — Էէէ, դեմագոգիա ես անում:
ՄԻՔՈ — Կարող ա՞ քեզ փող էնքան էլ պետք չի, Թորոս, ճիշտն ասա:
ԹՈՐՈՍ — Ո՞նց պետք չի… պետք չլիներ` ինչի՞ էի մտնում էս ավանտյուրայի տակ. գերեզմաններ ունեմ սարքելու, ատամների խնդիր ունեմ, էլի ինչ—որ բաներ, վերջապես ուզում եմ կարգին գործիք առնել… Էդպես կծու մի նայի, վատ եմ նվագում, հա, բայց ուզում եմ լավ գործիքի վրա՛ վատ նվագել, տարբերություն կա:
ՄԻՔՈ — Բան չասեցի: Մի խոսքով, վերցրու քո բաժինը, (տալիս է), կուզես տուրք տուր, կուզես լրիվ նվիրի պետությանը, անձամբ ես տալիք չունեմ:
ԹՈՐՈՍ — Ոնց կուզես, դու ես պատասխանատու: (Հաշվում է իր բաժին փողը:)
ՄԻՔՈ — Վերջին անգամ ե՞րբ էիր էսքան փող դրել գրպանդ…
ԹՈՐՈՍ — Լավ, փակենք փողի հարցը, շատ նշանակություն չտանք, երես կառնի: Դու դուրս չես գալի՞ս, ես ուշանում եմ:
ՄԻՔՈ — Չէ, ես դեռ ահագին ժամանակ ունեմ: Թորո՛ս:
ԹՈՐՈՍ — Ասա:
ՄԻՔՈ — Էս մեր առաջին աշխատավարձը չնշե՞նք երեկոյան:
ԹՈՐՈՍ — Նշենք, ինչո՞ւ ոչ:
ՄԻՔՈ — Դե արի գործի բաժանում անենք, ես խմիչքը բերեմ, դու` ուտելիքը:
ԹՈՐՈՍ — Բարի:
ՄԻՔՈ — Բայց կարգին ուտելիք կբերես, մսով—բանով, քծիպություն չանես: Ի՞նչ ես խմում:
ԹՈՐՈՍ — Սուրճ, փարիզյան, երրորդ համարը, կոկա, չէ, պեպսի, չէ, թան, չէ, ջերմուկ…
ՄԻՔՈ — Այ մարդ, մի լուրջ բան ասա:
ԹՈՐՈՍ — Գարեջուր, չեխական «Կոզելն» եմ գերադասում:
ՄԻՔՈ — Գարեջուրը` հընթացս, դու ռեալ խմիչք ուզի:
ԹՈՐՈՍ — Դե, չգիտեմ…
ՄԻՔՈ — Վիսկի, թեքիլա, օղի, կոնյակ…
ԹՈՐՈՍ — Մատուցողի նմանվեցիր: Վիսկի, գարսոն: Բայց լավը, քծիպություն չանես:
ՄԻՔՈ — Աչքիս վրա: Դե, գնա, չուշանաս: Մինչ երեկո:
Պատկեր 5
Նույն տունը, հյուրասենյակ, սեղան է գցած, սեղանի շուրջը` Միքայելը, կիթառ է նվագում ու երգում:
ՄԻՔՈ — (երգում է).
Սուտը իջնում է հանց տոքսիկ անձրև, անդադար,
Ստով, կեղծիքով է կյանքն այս համեմված,
Թմրել, կակղել ենք արդեն` ասես հիպնոսված,
Համակերպվում ենք ստին, մենք մեզ կորցրած:
Սուտն իջնում է հանց տոքսիկ անձրև, անդադար,
Արթնացիր եղբայր, արթնացիր եղբայր, արթնացիր…
Սուտն ու կեղծիքը արշավում են հար, անկանգառ,
Կրակահերթի պես` խփում մեր սրտին ու մտքին,
Վաղը ուշ կլինի, հենց հիմա պիտի արթնանանք,
Ճշմարտություն դեմ անենք կեղծիքին համատարած:
Սուտն իջնում է հանց տոքսիկ անձրև, անդադար,
Արթնացիր եղբայր, արթնացիր եղբայր, արթնացիր…»
Լոգարանից, ցամքոցը ձեռքին, գալիս է Թորոսը:
ՄԻՔՈ — Բաղնիքդ անուշ:
ԹՈՐՈՍ — Լավն էր:
ՄԻՔՈ — Ջո՞ւրը:
ԹՈՐՈՍ — Երգդ. «Մեր սրտին ու մտքին»:
ՄԻՔՈ — Լսվո՞ւմ էր:
ԹՈՐՈՍ — Հա, դուռը կիսաբաց էի թողել:
ՄԻՔՈ — Դե եթե նույնիսկ քեզ գոհացրեց, ուրեմն ստացվել է, կարելի է հանել լայն ասպարեզ: Նկատառումներ չունե՞ս:
ԹՈՐՈՍ — Ունեմ… Իմ կարծիքով տողերը մի քիչ երկար են, երաժշտական ֆրազների մեջ դժվար են տեղավորվում, տեղավորելու ճիգդ զգալի է:
ՄԻՔՈ — Հետաքրքիր դիտարկում էր, ուրի՞շ:
ԹՈՐՈՍ — Այդքանը:
ՄԻՔՈ — Շնորհակալ եմ, հաշվի կառնեմ: Դե նստիր: (Լցնում է բաժակները:)
ԹՈՐՈՍ — (բաժակ վերցնելով): Մեր նորաթուխ ընկերության համար:
ՄԻՔՈ — Մեր շահավետ համագործակցության համար:
Խմում են:
ՄԻՔՈ — (ուտելով): Էս շաուրման որտեղի՞ց ես վերցրել:
ԹՈՐՈՍ — Ճիշտ տեղից:
ՄԻՔՈ — Մի քիչ փոքր ա, բայց համով ա, ապրես:
ԹՈՐՈՍ — Ակումբային հանդիպումդ լավ անցա՞վ:
ՄԻՔՈ — Հա, խոսեցինք, խմեցինք, երգեցինք: Քո՞ օրը ոնց անցավ:
ԹՈՐՈՍ — Սովորական: Գնացին, եկան, գնացին, եկան, գնացին, եկան… Հոգնել եմ, քիչ է մնում` թողնեմ էս գործը:
ՄԻՔՈ — Ինձ էլ թվում էր` սիրում ես միջավայրը:
ԹՈՐՈՍ — Դե, գուցե, հա… Բայց էնքան էլ էդպես չի: Ես երազում էի Պաբլո Կազալսի նման թավջութակահար դառնալ, Բախի, Խաչատրյանի, Պենդերեցկու կոնցերտները նվագել, բայց դարձա ընդամենը երաժշտության տան պահակ, երաժշտությունը կողքովս է գնում—գալիս, և ամեն գնացող—եկող ոնց որ հիշեցնի ինձ իմ անկատար երազանքը:
ՍԻՔՈ — Թքի գործի վրա, հիմա կարող ես առհասարակ չաշխատել, դրանց տվածն ի՞նչ ա որ:
ԹՈՐՈՍ — Հա, բայց տղամարդը պիտի աշխատի, Միքայել, պիտի դուրս գա տնից, գնա գործի, թե չէ կլխկվի—կմնա` թթվի տակառի մեջ մոռացված վարունգի պես: Թթու վարունգ ասեցի, հիշեցի, չխմե՞նք:
ՄԻՔՈ — Խմենք, իհարկե:
ԹՈՐՈՍ — Դե կենաց ասա:
ՄԻՔՈ — Առանց կենացի չես կարո՞ղ:
ԹՈՐՈՍ — Մի տեսակ սիրուն չի:
ՄԻՔՈ — Ուրեմն… Ցոլակի կենացը:
ԹՈՐՈՍ — Ցոլակն ո՞վ ա:
ՄԻՔՈ — Լավ, Ցոլակին չես ուզում, Վահանի կենացը խմենք, կամ էլ Բագրատի, ի՞նչ տարբերություն, մարդու կենացը, լավ մարդու:
ԹՈՐՈՍ — Բագրատը լավ մարդ ա՞:
ՄԻՔՈ — Էէէ, թառամացրիր, եղբայր:
ԹՈՐՈՍ — Ինձ Ցոլակն ավելի դուր եկավ:
ՄԻՔՈ — Ուրեմն` Ցոլակի:
ԹՈՐՈՍ — Ու մեկ էլ էն կապտականաչ մազերով կնոջ, նրանից լավ մա՞րդ, փողը բերեց, իր փափլիկ թաթիկով տվեց մեզ:
ՄԻՔՈ— Փափլիկ թաթիկը նկատել ես:
ԹՈՐՈՍ — Դեհ, մարդ ենք…
Դռան զանգ:
ՄԻՔՈ — Չլինի՞ ինքն ա:
ԹՈՐՈՍ — Չէ, նրանը ուրիշ երանգ ուներ:
ՄԻՔՈ — Բացարձակ լսողությունն ուրիշ ա, էլի: Չես բացո՞ւմ:
ԹՈՐՈՍ — Էս խմենք, բացեմ:
Խմում են: Զանգը կրկնվում է:
ԹՈՐՈՍ — (վեր կենալով): Լսի, էդ Ցոլակին չգտնե՞նք` տեսնենք իսկապես լավ մարդ ա՞:
ԹՈՐՈՍ — Դու մի բաժակ էլ խմես, քեզ համար էս աշխարհում վատ մարդ չի մնա: (Գնում է դուռը բացելու:)
Պատկեր 6
Թորոսը ետ է գալիս Սիրակի հետ:
ԹՈՐՈՍ — Ծանոթացեք: (Միքոյին.) Սիրակն ա, իմ վաղեմի, իմ… մի խոսքով` մի արտակարգ անձնավորություն: (Սիրակին.. Միքայելն ա, իմ տնվորը:
ՄԻՔՈ — Ես տնվոր չեմ, Թորոս, քանի անգամ հիշեցնեմ:
ԹՈՐՈՍ — Կատակեցի, մի բորբոքվի: (Սիրակին.) Միքոն ա, մի բացառիկ, մի վառ անհատականություն: (Միքոյին.) Գոհ ե՞ս:
Միքոն ու Սիրակը միմյանց ձեռք են սեղմում:
ԹՈՐՈՍ — Նստի, Սիրակ:
ՄԻՔՈ — Ի՞նչ լցնեմ:
ՍԻՐԱԿ — Չեմ խմում, գործով եմ եկել:
ԹՈՐՈՍ — Գործը խանգարում ա՞, որ նստես:
ՍԻՐԱԿ — Ոտի վրա լավ ա:
ԹՈՐՈՍ — Ոնց կուզես: Ասա:
ՍԻՐԱԿ — Մի հատ ֆիրմա կոլեկցիոներ ա հայտնվել, Մոսկվայից ա, օրիգինալ դիսկերով ա հետաքրքրվում, ժանրային սահմանափակում չունի: Քո մոտ օրիգինալ դիսկեր կային` ինչքան հիշում եմ:
ԹՈՐՈՍ — Կան ոնց որ:
ՍԻՐԱԿ — Լավ գին կտա: Դե ինձ էլ, պարզ ա, միջնորդության տոկոս:
ՄԻՔՈ — Ու մե՞ծ են էդ տոկոսները:
ՍԻՐԱԿ — Դուք վինիլային ալբոմներ ունե՞ք:
ՄԻՔՈ — Ոչ:
ՍԻՐԱԿ — Ուրեմն մի խառնվեք: (Թորոսին.) Ի՞նչ ես ասում, Թորոս:
ԹՈՐՈՍ — Ոչինչ, ես իմ դիսկերը չեմ վաճառում:
ՍԻՐԱԿ – Չե՜մ վաճառում… (Միանգամից, կրքով:) Ախր, ինչիդ են պետք, այ Թորոս ջան, էդքան բեռը հավաքել ես գլխիդ, իզուր տեղ են գրավում, էսօր համացանցից ինչ ուզես` կճարես—կլսես: Վինիլը տեղով հոգս ա` խշշոց—կտտոց, մաշած ասեղ, ձայնարկիչ… (Թորոսի ձայնարկիչը ցույց տալով:) Հեն ա` սովետական «Էլեկտրոնիկա», էս ո՞ր թիվն ա, ո՞ր դարն ա… Երևի չի էլ աշխատում:
ԹՈՐՈՍ — Քո դիսկերն ինչի՞ չես ծախում, Սիրակ:
ՍԻՐԱԿ — Ինչի, նոր եմ ծախե՞լ, մի երկու հատ ա մնացել, նմուշի համար:
ԹՈՐՈՍ — Ես դիսկ չունեմ ծախելու, իմ դիսկերն իմ ընկերներն են:
ՍԻՐԱԿ — Վայ քո, էս ի՞նչ անառողջ բաներ ես ասում, անշունչ առարկան ո՞նց ընկեր կլինի: (Միքոյին ցույց տալով:) Հրեն, կարգին շնչավոր ընկեր ունես:
ՄԻՔՈ – Ի՛…
ՍԻՐԱԿ — Կներեք, օրինակի համար ասեցի: (Թորոսին.) Հիմա ի՞նչ ես ասում…
ԹՈՐՈՍ — Չէ, ոչ, նետ, նոու:
ՍԻՐԱԿ — Վերջնակա՞ն:
ԹՈՐՈՍ — Հա, ու արի էլ չխոսենք էս մասին:
ՍԻՐԱԿ — Լավ… Բայց թող մի հատ փորփրեմ կոլեկցիադ, կարող ա իսկի պիտանի բան չկա էլ:
ԹՈՐՈՍ — Փորի:
ՍԻՐԱԿ — (գնում է, բացում պահարանը): Փոշի է նստել կոլեկցիայիդ վրա, այ ընկեր, չես էլ լսում երևի… Էս Րավի Շանկարը ամերիկյանն ա՞… Իսկ ինձ ինչի՞ էր թվում, թե չեխական արտատպություն ա… Սան—Ֆրանցիսկոյի համերգ… ու օրիգինալն ա ոնց որ, հա՞… հա, էլի… Թե Շանկա՞րն ինչիդ ա, դու դասականի նվիրյալ` հնդկական ռագաներն ի՞նչ ես անում:
ԹՈՐՈՍ — Դա էլ հնդիկների դասականն ա:
ՄԻՔՈ — (Թորոսին): Էդ որ ասում ա օրիգինալ, օրիգինալ, էդ ի՞նչ ա:
ԹՈՐՈՍ — Ձայնագրության ֆիրմայի առաջին հրատարակությունը:
ՄԻՔՈ — Տես, է, ինչ նրբություններ կան:
ՍԻՐԱԿ — Էս Յաշա Հեյֆիցը «Բլյու Նոտի» վրայա՞… Սա նաղդ վերցնող ա կլիենտս, մի քիչ մաշած ա, բայց կվերցնի, հո չի՞ գցում…
ԹՈՐՈՍ — Չէ, չի էլ խշշում, մի երկու տեղ կտտում ա մենակ:
ՍԻՐԱԿ — Ի՞նչ ես ասում… (Թորոսին նայելով:) Բան չես ասում, պարզ ա: (Շարունակելով տնտղել:) Ի… Մայլս Դևի՞սն էստեղ ինչ ա անում, սկսել ես ջազ լսե՞լ:
ԹՈՐՈՍ — Պատահում ա` լսում եմ, բայց դա իմը չի, տղայիս դիսկն ա:
ՍԻՐԱԿ — Ֆիրմայա, «Պրեստիժ»… Էնքան էլ չեմ սիրում էս ֆիրման, բայց դե ֆիրմայա, Մայլս ա ձայնագրել… Իրան պետք ա՞:
ԹՈՐՈՍ — Ո՞ւմ:
ՍԻՐԱԿ — Տղայիդ:
ԹՈՐՈՍ — Պետք ա, երևի:
ՍԻՐԱԿ — Երևի՞, թե հաստատ: Մի հատ զանգի, հարցրու:
ԹՈՐՈՍ — Ձեռ քաշի:
ՍԻՐԱԿ — (ետ գալով): Մտածի, Թորոս, փոշմանելու ես, վաղը—մյուս օրը էս վինիլներին փող տվող չի լինելու, մնալու են վրեդ… Ժամանակին մի փեշ փող ես տվել, չէ՞:
ԹՈՐՈՍ — Սիրակ, գարեջուր լցնեմ` խմի, հա՞, լավ գարեջուր ա, չեխական:
ՄԻՔՈ — Օրիգինալն ա:
ՍԻՐԱԿ — Որ խմեմ` կարող ա՞ մտքափոխվես:
ԹՈՐՈՍ — Չէ, մոռացի:
ՍԻՐԱԿ — Բա էլ ինչի՞ եմ լյարդս վնասում:
ԹՈՐՈՍ — Էդպես կանգնած էլ մնալու ե՞ս, եղբայր, կամ նստի, կամ…
ՍԻՐԱԿ — Լավ, գնամ, էլի գործեր կան: (Գնում է դեպի ելքը:) Բայց դու մտածի, միտքդ փոխես` զանգի: (Դուրս է գալիս ու անմիջապես ետ գալիս:) Բան ասեցի՞ր:
ԹՈՐՈՍ — Չէ: Սիրա՛կ…
ՍԻՐԱԿ — Հը՞…
ԹՈՐՈՍ — Դուռը հետևիցդ կքաշես, բաց չմնա:
ՍԻՐԱԿ — Ես էլ կարծեցի կարգին բան ես ասելու: Կքաշեմ: Հեռախոսիս համարը հո չե՞ս կորցրել:
ԹՈՐՈՍ — Չէ այ մարդ, քո համարը ո՞նց կկորցնեմ:
Սիրակը գնում է:
Պատկեր 7
ՄԻՔՈ — Հետաքրքիր սուբյեկտ ա:
ԹՈՐՈՍ — Քաղաքի հին մելոմաններից ա, ո՞նց չես ճանաչում:
ՄԻՔՈ — Տերը խնայել ա:
ԹՈՐՈՍ — (լցնելով բաժակները): Չխմե՞նք, թարմանանք:
Խմում են:
ՄԻՔՈ — Բայց ինչ—որ տեղ ճիշտ էր ասում, ինչի՞դ են պետք էդ փոշոտվող, իրենց դարն ապրած վինիլները, էդ քո կոլեկցիայի ամբողջ ինֆորմացիան մի ֆլեշկայում կտեղավորվի:
ԹՈՐՈՍ — Ինֆորմացիա չի, երաժշտություն ա:
ՄԻՔՈ — Թեկուզ:
ԹՈՐՈՍ — Վինիլային ձայնասկավառակների հնչողությունն ուրիշ ա, իսկականին առավելագույնս մոտ ա: Բայց խնդիրը միայն դա չի… Ընկերներին չեն ծախում, Միքո, տասնյակ տարիներ ինձ հաճույք են պարգևել, իրար հետ երկար ճանապարհ ենք անցել, ես իրենց ամեն կտտոցն ու խշշոցը գիտեմ…
ՄԻՔՈ — Իրենք էլ քո կտոց—խշոցը գիտեն երևի:
ԹՈՐՈՍ — Դե, ինչ ասեմ, գուցեև գիտեն:
ՄԻՔՈ — Խելագարություն: Դու հաստատ էլի իրեր կունենաս, որոնց հետ կապված ես, չէ՞:
ԹՈՐՈՍ — Ունեմ, այո, հորիցս մնացած գործիքներ ունեմ, որ համարյա չեմ գործածում, բայց սրբորեն պահպանում եմ, էնտեղ պլասկագուպցի ա…
ՄԻՔՈ — Կրուգլագուպցի, ատվյորտկա…
ԹՈՐՈՍ — Կուսաչկա, խարտոց, էլի ինչ—որ բաներ… Կնոջիցս մնացած սպասք կա, որ աչքի լույսի պես եմ պահում, դու էլ զգույշ եղիր, հանկարծ չկոտրես:
ՄԻՔՈ — Ինձ հասարակ սպասք տուր, էլի, որ կապված չի ոչ մեկի հետ, պլաստիկից, չունե՞ս:
ԹՈՐՈՍ — Չէ, չունեմ: Այ էս օղու բաժակներն, օրինակ, մամայից են մնացել, տատից մնացած թեյի սպասք ունեմ…
ՄԻՔՈ — Պապից մնացած ծխամորճ…
ԹՈՐՈՍ — Ծխամորճ չի, մուշտուկ ա:
ՄԻՔՈ — Էդքան կապվածություններով ո՞նց ես ապրում, Թորոս:
ԹՈՐՈՍ — Ապրում եմ, ինչպես տեսնում ես: Դու կապվածություններ չունե՞ս:
ՄԻՔՈ — Չէ, փառք Աստծու: Ես ազատ մարդ եմ: Չնեղանաս, Թորոս, բայց ես մտածում եմ, որ քեզ պես մարդը կնոջ մահից հետո պիտի ինքնասպան լիներ:
ԹՈՐՈՍ — Հեռու չես ճշմարտությունից, մազ էր մնում: Երեսուն տարի կողք—կողքի ապրել ենք, քիչ չի, չէ՞…
ՄԻՔՈ — Շատ է:
ԹՈՐՈՍ — Նա ոչ ոքի չէր վստահում, ոչ քրոջն ու մորը, ոչ բժիշկներին, միայն` ինձ: Ձեռքս բռնում էր` նայում աչքերիս մեջ, ու փրկություն աղերսում… Բայց դե քաղցկեղի վերջին փուլում ի՞նչ փրկություն, ինձ մնում էր խեղկատակի դերը, զավեշտներ պատմեի, ծիծաղեի, որ ինքն էլ ծիծաղեր, որ շեղվեր իր սևեռումներից, իր ցավերից: Նրա սենյակում դերասանություն էի անում, դուրս էի գալիս` լաց լինում: Ես չէի կարող նրան փրկել, Միքայել, նրա կողքին նստած, նրա ձեռքը բռնած, ապուշ բաներ դուրս տալով` ես անուժ էի նրան պոկել մահվան ճիրաններից, ու դա սոսկալի էր… (Աչքերն արցունք է լցվում:)
ՄԻՔՈ — Լավ, Թորոս, էդքան մի հուզվի… անցած բան ա…
ԹՈՐՈՍ — Անցած ա, հա, բայց չի անցնում, ինը տարուց ավել ա արդեն` չի անցնում: Նա գնաց ու տունը միանգամից դատարկվեց` ինչը ոնց պիտի անեմ, ինչը ուր ա, ուտեմ—չուտեմ, հագնեմ—չհագնեմ, ապրեմ—չապրեմ… Ես սարսափում էի իմ տնից, ուզում էի փախչել` տունը իրեն թողնել, իր հոգուն, որ սավառնում էր տան մեջ, չէր հեռանում…
ՄԻՔՈ — Պատկերացնում եմ:
ԹՈՐՈՍ — Դու ոչինչ էլ չես պատկերացնում, դերասանություն մի արա, դու ուրիշ տեսակ ես, ուրիշ մարդ ես:
ՄԻՔՈ — Գուցե: Բայց ես ճանաչել եմ կապվածությունը, ճիշտ է` շատ վաղուց էր, բայց եղել է: Ութ—ինը տարեկան էի, հայրս ծնունդիս շուն նվիրեց, գերմանական հովվաշան թուլա, ինչ—որ ֆիլմում տեսել էի ու սիրահարվել էդ շանը, անունն էլ կինոյի շան պես Ռեքս դրեցի: Մանկությանս մնացորդն ու պատանեկությունս Ռեքսի հետ անցավ, ավելի ճիշտ` Ռեքսի վրա ծախսվեց. օրը մի քանի անգամ հանի զբոսանքի, կերակրի, լողացրու, բուժի, դաստիրակի… Ընկերներս` իրար հետ, աղջիկների ետևից, ես` իմ Ռեքսով, էդպես` տարիներ շարունակ: Ու երբ շունս գնաց էն աշխարհ, սկզբում շատ ծանր տարա, հետո հանկարծ զգացի, թե ինչ ազատության մեջ եմ հայտնվել, թե ինչ հրաշալի բան ա ազատությունը, ու որոշեցի` ոչ մի կապվածություն, ոչ մի հարաբերությունների խորացում, կեցցե ազատությունը:
ԹՈՐՈՍ — Դու կազատվե՜ս… Ես մտածում եմ, որ դու քո հորը ծերանոց էլ կգցեիր:
ՄԻՔՈ — Մեր պատկերացումները ծերանոցի մասին կաղապարված են, կանխակալ մերժողական վերաբերմունք ունենք, այնինչ ծերանոցը վատ բան չի, շատ ծերեր իրենք են ուզում ծերանոց գնալ, էնտեղ իրենց սերնդակիցների հետ են շփվում, զբաղվում են` նարդի—շախմատ…
ԹՈՐՈՍ — Նարդի—շախմատ… Հայ մարդն իր տանը պիտի ծերանա, իր տանը պիտի հոգին ավանդի, հարազատների կողքին: Հայ մարդու համար տունն ուրիշ նշանակություն ունի:
ՄԻՔՈ — Հեշտ ես խոսում, բայց էնքան էլ էդպես չի: Իմ հայրն, օրինակ, ոչ էլ կապված ա իրա տանը, հիշողությունը կորցրել ա, ծերունական դեմենցիա ունի, ի՞նչ տուն, իսկի ի՛նձ չի ճանաչում, տնից դուրս գար` ետ գալու ճամփան մոռանում էր, ոստիկանությունով էի գտնում…
ԹՈՐՈՍ – Ի՛… Փաստորեն ես ճիշտ էի՞, հորդ ծերանոց ես տվե՞լ… Վայ մամա ջան, ես էս ում հետ եմ կյանքս կապել… Թո՛ւ քո նամուսին, Միքո…
ՄԻՔՈ — (գնում, բերում է թավջութակը): Նվագի` հանգստացի:
ԹՈՐՈՍ — Տուր տեսնեմ: (Դժվարանում է պրոթեզն աղեղին հարմարեցնել, Միքոն օգնում է, վերջապես բռնում է, սկսում է նվագել` հախուռն աբստրակտ ելևէջներով, վայրիվերումներով🙂
Քիչ անց Միքոն էլ է միանում նրան իր կիթառով)
ՄԻՔՈ — (երբ ավարտում են նվագելը): Լավ ստացվեց, գիտե՞ս, «Կոնցերտ թավջութակի և կիթառի համար», ոնց որ աշխարհի անարդարությունների դեմ բողոքի ճիչ լիներ: Հանգստացա՞ր… Դե հիմա ասեմ` լսի: Դա քո իմացած ծերանոցներից չի, մասնավոր հոսպիս ա: Ես ի վիճակի չէի նրան պահել, խնամել, հսկել, ես ու ինքն էինք, ուրիշ ոչ ոք չկար ինձ օգնող, դա նշանակում էր` խաչ քաշել սեփական կյանքի վրա:
ԹՈՐՈՍ — Է քաշեիր, ինչ մի կարևորում ես քեզ:
ՄԻՔՈ — Չէ, մենք իրար չենք հասկանում, արի մի հատ էլ խմենք: (Լցնում է բաժակները: Խմում են:)
ԹՈՐՈՍ — Էդ մասնավոր ծերանոցի վճարը շատ ա՞:
ՄԻՔՈ — Քիչ չի:
ԹՈՐՈՍ — Բա ո՞նց ես տակից դուրս գալիս:
ՄԻՔՈ — Դե, ոնց ասեմ… փողոցում ու ակումբներում երգում եմ, մեկ—մեկ առաքիչի գործ եմ անում, էդպես, էլի… Լավ ա հիմա էս գործը եղավ, կթեթևանամ ահագին:
ԹՈՐՈՍ — Գոնե գնում—գալիս ե՞ս մոտը:
ՄԻՔՈ — Հա, շաբաթը` երկու—երեք անգամ: Պատահում ա` մեկ էլ հանկարծ հիշում ա ինձ, զարմացած ձեռք ա տալիս` դեմքիս, շորերիս… Բայց դրանք կարճ պահեր են, անմիջապես էլ մոռանում ա, ասում ա` դու ո՞վ ես, ինչի՞ ես եկել, իմ հետ ի՞նչ գործ ունես: Հետո մեկ էլ տեսար` մանկացավ, տատին—պապին հիշեց, նույնիսկ սկսեց երեխայի նման թլիկ—թլիկ խոսել, հացի խմորից սարքած ինչ—որ խաղալիքներով խաղալ… ասում ա` «Տատի, հեքիաթ չես պատմի՞, էն շան ու կատվի հեքիաթը…»:
ԹՈՐՈՍ — Պարզվում է` կորած չես, Միքայել, մարդը քո մեջ չի մեռել… Ճիշտ է, դեռ մեծ ճանապարհ ունես անցնելու…
ՄԻՔՈ — Ձեռ քաշի:
ԹՈՐՈՍ — Քաշեմ: Գնանք, քնենք, ուշ է արդեն:
ՄԻՔՈ — Դու գնա, ես մի քիչ էլ նստեմ:
ԹՈՐՈՍ — Նստի: Եթե ծխել ուզես…
ՄԻՔՈ — Գիտեմ, պատշգամբ:
ԹՈՐՈՍ — Լավ, էստեղ ծխի, բայց կօդափոխես: Բարի գիշեր: (Գնում է հարևան սենյակ:)
ՄԻՔՈ — Բարի գիշեր: (Վերցնում է կիթառը, ծնգծնգացնում, նոր երգ է փորձում:)
Հանկարծ ներխուժում է Թորոսը:
ԹՈՐՈՍ — Ինչ վատն եմ ես, ինչ վատն եմ ես…
ՄԻՔՈ — Ի՞նչ եղավ:
ԹՈՐՈՍ — Վատ մարդ եմ, շատ վատ: Դու ես մեղավոր:
ՄԻՔՈ — Այ քեզ բան…
ԹՈՐՈՍ — Խմենք հա խմենք, նշենք հա նշենք… Ըհը, տեսա՞ր:
ՄԻՔՈ — Դեռ ոչինչ չեմ տեսել:
ԹՈՐՈՍ — Երեկ հիշում էի, պատրաստվեցի, առավոտյան դեռ հիշում էի, բայց հետո հանկարծ թռավ մտքիցս: Չէ, ինձ ներում չկա, նա չի ների:
ՄԻՔՈ — Ո՞վ:
ԹՈՐՈՍ — Հասմիկը, կինս: Նրա ծննդյան օրն էր, ամեն տարվա պես պիտի գնայի գերեզմանոց, իր սիրած կարմիր մեխակները տանեի, իր սիրած շամպայնը բացեի… Սպասել է խեղճը…
ՄԻՔՈ — Վաղը կգնաս, ոչինչ, մի օրը մեծ բան չի:
ԹՈՐՈՍ — Մեծ ա, դու չգիտես, հիմա խռովել ա: Վատն եմ, շատ վատը…
ՄԻՔՈ — (ժամացույցին նայելով): Թորոս, մինչև օրվա ավարտը դեռ տասը րոպե կա, բեր շամպայնդ:
ԹՈՐՈՍ — Կարծում ե՞ս:
ՄԻՔՈ — Հա, բեր:
Թորոսը բերում է շամպայնը: Միքոն բացում է շիշը, լցնում բաժակները: Բաժակները խփում են իրար, խմում:
ՄԻՔՈ — Ջութակդ բեր:
ԹՈՐՈՍ — Հա՞ որ…
ՄԻՔՈ — Նրան դուր կգա, հաստատ:
Թորոսը վերցնում է թավջութակը, Միքոն` կիթառը, նվագում—երգում են.
«Ծնունդդ շնորհավոր, ծնունդդ շնորհավոր, ծնունդդ շնորհավոր, թող լինի այսօր, Հասմիկ…»
ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԿՐՈՐԴ
Պատկեր 8
Թորոսի տան հյուրասենյակը: Միքայելն ու նրա ընկեր Գոքորը բլից շախմատ են խաղում` արագ—արագ քայլեր են կատարում ու խփում ժամացույցի վայրկյանաչափի կոճակին:
ԳՈՔՈՐ — (խփելով կոճակին): Ոնց որ թե վերջ, հը՞, Միքո ախպեր:
ՄԻՔՈ — Ոնց որ թե…
ԳՈՔՈՐ — Երկու շիշ գարեջուր ուզեմ: Ուժեղ եմ խաղում, էլի, հո զոռով չի:
ՄԻՔՈ — Գլուխ մի գովա, նոր ենք սկսել, շարի՛:
ԳՈՔՈՐ — Մի հատ պերեկուր չանե՞նք: (Հանում է սիգարետը:)
ՄԻՔՈ — Սպասի պատուհանը բացեմ: (Գնում է, բացում պատուհանը:)
ԳՈՔՈՐ — (ծխելով): Նորից թանկացրին, ստացվում ա, որ օրը հազար դրամի ծխում եմ, ախպեր, հազար դրամը փչում եմ օդ, ըհը… Խի ես ինչի՞ տեր եմ, հը՞, քեզ եմ հարցնում:
ՄԻՔՈ — Ինչ ասեմ… Մի ծխի:
ԳՈՔՈՐ — Հեշտ ես խոսում, տասնիրեք տարեկանից ծխել եմ: Դո՛ւ մի ծխի, կարա՞ս:
ՄԻՔՈ — Չեմ կարա, ես էլ եմ հին ծխող:
ԳՈՔՈՐ — Բայց ի՜նչ ենք ծխել, հը՞, Սիքո ախպեր, հլա հիշի` Մասիս, ՀԾ, Արին—բերդ, տո հենց Ավրորա…
ՄԻՔՈ — Ավրորան սպանիչ էր:
ԳՈՔՈՐ — Հա, բայց սիրելով էր սպանում: Թութուն էր, է, իսկական, բնական, թե չէ էսի ի՞նչ ա, ախպեր, մաքուր քիմիա, թույն:
Հարևան սենյակից լսվում է Թորոսի թավջութակի ձայնը:
ԳՈՔՈՐ — Էս ի՞նչ հաշիվ ա, թաղում ա՞:
ՄԻՔՈ — Չէ, կողքի սենյակից ա, Թորոսն ա:
ԳՈՔՈՐ – Ի՛… բա ո՞նց ես դիմանում:
ՄԻՔՈ — Միշտ չի… օրը` մի երկու անգամ, էն էլ` եթե շատ ա ներվայնացած:
ԳՈՔՈՐ — Ներվայի՞ն ա մեր ախպերը:
ՄԻՔՈ – Դե, բոլորս էլ ինչ—որ տեղ ներվային ենք, էս կյանքը կթողնի՞ ներվային չլինես:
ԳՈՔՈՐ — Կարգին մեկին չկարացա՞ր գտնես, այ մարդ:
ՄԻՔՈ — Վատ տղա չի: Համ էլ հարմար ա, նույն հայաթից ենք, հարևան շենքերից:
ԳՈՔՈՐ — Ճանաչում եմ իրան, հա, հայաթ չի իջնում, բայց գիտեմ, ջութակ Թորոս ենք ասում:
ՄԻՔՈ — Կարող ա՞ ինձ էլ կիթառ Միքո եք ասում` ես տեղյակ չեմ:
ԳՈՔՈՐ — Չէ, որ ասեինք` կիմանայիր, դու մեր ախպերն ես: Շատ ես մնալո՞ւ էս տանը:
ՄԻՔՈ — Ինչքան շատ` էնքան լավ, ինչքան վարձակալներս մնան իմ տանը` ես էլ էդքան էստեղ կմնամ, համ ինձ ա ձեռնտու, համ Թորոսին:
ԳՈՔՈՐ — Բա ո՞նց գտաք իրար, ինչքան գիտեմ` մոտիկ չեք եղել:
ՄԻՔՈ — Հա, բարև—բարլուսից էն կողմ չենք անցել: Բայց ընդհանուր ծանոթ կար, ինքը մեզ իրար բերեց, Սուրոն, ճանաչում ես:
ԳՈՔՈՐ — Ճանաչում, եմ, հա, էդ էլ մի սարքին մարդ չի: Հո շատ չի՞ նեղում:
ՄԻՔՈ — Ո՞վ:
ԳՈՔՈՐ — Ջութակ Թորոսը, հո չի՞ ասում` իմ տունն ա, էս փակի, էն բացի, սրան ձեռ չտաս…
ՄԻՔՈ — Չէ, հավասար իրավունքներ ունեմ:
ԳՈՔՈՐ — Այ մարդ, գայիր իմ տանը մնայիր, էլի, ինձ, ասեմ իմանաս, դաժը… տես ինչ եմ ասում… դաժը… էդ փողի երրորդ մասն էլ տայիր` հերիք էր:
ՄԻՔՈ — Գոքոր, քո տանը քանի՞ մարդ ա ապրում, մտածի մի հատ` կինդ, տատդ…
ԳՈՔՈՐ — Տատս, հա, ապրում ա, ես դրա էն… ցավը տանեմ:
ՄԻՔՈ — Ինչքա՞ն դառավ:
ԳՈՔՈՐ — Ո՞վ գիտի, հաշիվը կորցրել ենք, իննսունը անցել ա, էդ որ հաստատ ա:
ՄԻՔՈ — Ծխելը չի թարգե՞լ:
ԳՈՔՈՐ — Չէ հա, էլ ե՞րբ: Բայց լավ տատ ա, իմ արև, մեղք չանենք:
ՄԻՔՈ — Բան չասեցի: Դե ուրեմն հաշվի` տատդ, կինդ, երկու երեխաներդ, մամադ…
ԳՈՔՈՐ — Եղավ հի՞նգ… Հա, էլի:
ՄԻՔՈ — Քեզ մոռացար:
ԳՈՔՈՐ — Դե ես երբ եմ տանն ըլնում որ… Բայց փաստորեն` վեց, հա՞: Շատվոր ենք, ճիշտ ես: Ափսոս: Լսի, Ջրվեժում մի հատ դաչա ունեմ:
ՄԻՔՈ — Էն ժանգոտած դոմի՞կը:
ԳՈՔՈՐ — Չէ, խի՞, որ մի հատ շկուրկվի, մաքրվի` տեղը բերվի, ներկվի… տուն ա, էլի, պուճուր տուն:
ՄԻՔՈ — Եղել եմ քո էդ դաչայում, ոչ կոյուղի կա, ոչ գազ, ոչ էլ տրանսպորտ ա հասնում: Էստեղ հարմար ա, իմ բակը, խանութը, տունս` հարևանությամբ…
ԳՈՔՈՐ — Հա դե, բան չասինք: Բեր, բեր շարի, մի հատ էլ կրեմ:
Շարում են խաղաքարերը, սկսում են խաղալ:
Ներխուժում է Թորոսը:
ԹՈՐՈՍ — Խնդրեցի` տանը չծխել, չէ՞, Միքայել:
ՄԻՔՈ — Պատուհանը բացել եմ:
ԳՈՔՈՐ — Բարև, Թորոս:
ԹՈՐՈՍ — Բարև: (Միքոյին.) Բացե՜լ եմ… Սենյակը լիքը ծուխ ա, պիտի խոհանոցի պատուհանն էլ բացեիր: Կամ էլ պատշգամբում ծխեք, ի՞նչ կլինի որ… Կամ էլ մի ծխեք, դժվար ա՞ մի տասը րոպե դիմանալը…
ԳՈՔՈՐ — Պահո… Էսի չեղավ, ընգեր… (Հավաքելով շախմատն ու ժամացույցը տոպրակի մեջ, Գոքորին:) Քեզ համբերություն, ախպերս, ես թռա: (Դուրս է գալիս:)
Պատկեր 9
ՄԻՔՈ — Իրավունք չունե՞մ ընկերոջս հետ շախմատ խաղալու, Թորոս:
ԹՈՐՈՍ — Ընկերդ ա՞:
ՄԻՔՈ — Հա:
ԹՈՐՈՍ — Առաջ որտե՞ղ էիր խաղում ընկերոջդ հետ:
ՄԻՔՈ — Իմ տանը, կամ բակում: Էսօր որոշեցինք էստեղ խաղալ, մեղք գործեցի՞նք:
ԹՈՐՈՍ — Խաղացեք, բան չեմ ասում…
ՄԻՔՈ — Ասելն էլ ո՞նց ա լինում:
ԹՈՐՈՍ — Ծխում եք, աղմկում:
ՄԻՔՈ — Շախմատից ի՞նչ աղմուկ:
ԹՈՐՈՍ — Րոպեն մեկ խփում եք ժամացույցին` թխկ, հա թխկ, շխկ, հա շխկ…
ՄԻՔՈ — Է դու էլ նվագում ես` տըզ հա տըզ:
ԹՈՐՈՍ — Լավ համեմատություն էր, շնորհակալ եմ
ՄԻՔՈ — Նեղացրիր մարդուն, փաստորեն վռնդեցիր տնից:
ԹՈՐՈՍ — Գնա՞մ` ներողություն խնդրեմ:
ՄԻՔՈ — Ուշ ա:
ԹՈՐՈՍ — Ու հաճախ եք խաղո՞ւմ էդ քո ընկերոջ հետ:
ՄԻՔՈ — Խաղում ենք, պատահում է:
ԹՈՐՈՍ — Ես էլ եմ շախմատ խաղում, նարդի էլ, ինձ հետ ինչի՞ չես խաղում:
ՄԻՔՈ — Թորոս…
ԹՈՐՈՍ — Ասա:
ՄԻՔՈ — Ինձ նայի… Չլինի՞ խանդում ես:
ԹՈՐՈՍ — էէէ, խանդն ի՞նչ կապ ունի… աղմկում եք, ծխում եք… Սուրճ չխմե՞նք:
ՄԻՔՈ — Խմենք:
Թորոսը սուրճ է պատրաստում:
ՄԻՔՈ — Թորոս, էն ձայնապնակը, ասեցիր` որդունս ա, իսկ ինքը` որդիդ, ո՞ւր ա:
ԹՈՐՈՍ — Օվկիանոսից այն կողմ, ԱՄՆ—ում, կամ Կանադայում, կամ էլ եսիմ ուր:
ՄԻՔՈ — Ո՞նց, կոնկրետ չգիտե՞ս:
ԹՈՐՈՍ — Չէ: Ախր նա էլ քեզ նման բառադի… Կներես, լեզվի սայթաքում էր, ուզում էի ասել` քեզ պես ազատ մարդ ա: Ուզեցի թավջութակահար դառնա, ինչ ինձ չհաջողվեց` ինքը հաջողի, բայց չստացվեց:
ՄԻՔՈ — Այսինքն պարտադրել ես:
ԹՈՐՈՍ — Չէ, էնպես չի, որ սեր չուներ երաժշտության նկատմամբ, տաղանդ էլ ուներ, բայց հաղթեց հայրեր—որդիներ հայտնի հակառակությունը, այսպես ասած` պրինցիպի ընկավ, թավջութակը թողեց` անցավ կոնտրաբասի, սկսեց ջազ նվագել, հետո էլ գնաց ջազի երկիր, իբր` գնամ իսկական ջազմենների հետ իսկական ջազ նվագեմ: Տասներկու տարի ա արդեն, չկա, նույնիսկ մոր թաղմանը չեկավ:
ՄԻՔՈ — Չի զանգո՞ւմ:
ԹՈՐՈՍ — Առաջ, երբ ջազ էր նվագում` գոնե ամիսը մեկ զանգում էր, հիմա, երբ անցել ա ռոքի, իսկի տարին մեկ էլ չի զանգում:
ՄԻՔՈ — Ռոք ա նվագո՞ւմ:
ԹՈՐՈՍ — Հա, բաս գիտառ ա վերցրել, քաչալացել ա, մորուքը երկարացրել` հանգույց ա կապել, ոտից գլուխ տատուներով նախշել ա իրան…
ՄԻՔՈ — Կարգին տղայա երևում… Թող ազատ ապրի, էլի, ինչ ես ուզում:
ԹՈՐՈՍ — Ոչինչ էլ չեմ ուզում, հարցրեցիր` պատմեցի:
ՄԻՔՈ — Էհ, չստացվեց, ես էդպես էլ չտեսա Ամերիկան, շատ էի ուզում, բայց չստացվեց: Իսկ հիմա` էլ չեմ ուզում:
ԹՈՐՈՍ — Ինչի՞, գնա, էլի, իսկը Ամերիկայի բան ես:
ՄԻՔՈ — Խռովել եմ Ամերիկայից:
ԹՈՐՈՍ — Չէ հա:
ՄԻՔՈ — Հա, Ամերիկան ազատության համար էի սիրում, բայց, պարզվեց, էնտեղ էլ ազատություն չկա, միֆ ա:
ԹՈՐՈՍ — Ուրեմն տիեզերքից խռովի, Մայքլ, որովհետև քո պատկերացրած ազատությունը ոչ մի տեղ չկա:
ՄԻՔՈ — Խռոված եմ, չես տեսնո՞ւմ: (Կիթառը վերցնելով՝ երգում է).
Քնած, թե արթուն, գիշեր, թե ցերեկ, անդադար,
Պատերազմ, պատերազմ, ամենուրեք պատերազմ,
Զրկում է հանգստից, կրծում մեր կոկորդը,
Պատերազմ, պատերազմ, պատերազմ:
Տղերք ընկան անհայտ հողերում, մնացին անթաղ,
Պատերազմ, պատերազմ, ամենուրեք պատերազմ,
Շնչելն էլ դժվար է, խեղդվում ենք արդեն,
Պատերազմ, պատերազմ, պատերազմ:
Բայց կգա օրը, կուղղենք մեր մեջքը, ձեռք—ձեռքի կտանք,
Ու կջնջենք քեզ մեր կյանքից, մեկընդմիշտ, իսպառ,
Պատերազմ, պատերազմ, անիծյալ պատերազմ,
Պատերազմ, պատերազմ, անիծյալ պատերազմ:
ԹՈՐՈՍ — (սուրճը սեղանին դնելով): Դու իսկապե՞ս հավատում ես, որ մի օր կհավաքվեք, կուղղեք ձեր մեջքը, ձեռք—ձեռքի կտաք ու կփոխեք էս աշխարհը, կվերացնեք պատերազմն ու բռնությունը, սուտն ու կեղծիքը:
ՄԻՔՈ — Ես իմ պարտքն եմ կատարում, Թորոս: Կգա այդ օրը, չի գա, շուտ կգա, ուշ կգա` պայքարել է պետք, գոնե հավասարակշռություն պահելու համար: (Սուրճից կում անելով:) Ի՛, շաքար ես գցե՞լ:
ԹՈՐՈՍ — Շաքար եմ գցե՞լ: (Խմում է:) Հա, էլի:
ՄԻՔՈ — Լավ, էսօր էլ քաղցր խմենք: Իսկ դո՞ւ ինչ կասես էս կյանքի մասին, Թորոս:
ԹՈՐՈՍ — (վախեցած): Պիտի ասե՞մ…
ՄԻՔՈ — Հա, հետաքրքիր ա:
ԹՈՐՈՍ — Կյա՞նքը…
ՄԻՔՈ — Կյանքը, հա:
ԹՈՐՈՍ — Դե… Կյանքը… Կյանքը երբեմն տալիս ա, երբեմն վերցնում, սկզբում ավելի շատ տալիս ա, հետո սկսում ա վերցնել, մեկ էլ գալիս ա մի ժամանակ, երբ միայն վերցնում ա, ես կասեի` խլում ա, էնպես կատաղի ա խլում, որ մեկեն դատարկվում ես, մնում ես միայն ինքդ քեզ հետ, վերջում էլ դե` քեզ ա քեզնից խլում: Էս ա:
ՄԻՔՈ — Լավ չի, լավ չի:
ԹՈՐՈՍ — Լավ չի:
ՄԻՔՈ — Կյանքը չէ, կյանքը դե կյանքն ա, պարզ ա, ոնց կա` կա, քո հոգեվիճակը լավ չի, ընկճախտի մեջ ես խրված:
ԹՈՐՈՍ — Ինչի՞, դու լույս ես տեսնո՞ւմ, թեկուզ էդ քո ասած հավասարակշռության մեջ, որին դեռ հարց ա` կհասնենք, թե չէ, ըստ ինձ` դա էլ ա պատրանք:
ՄԻՔՈ — Ես չեմ մտածում տեսնել—չտեսնելու մասին, հասնել—չհասնելու մասին, ես ապրում եմ, պարզապես ապրում եմ` իմ տեսակին ու սկզբունքներին համապատասխան, ապրելով` կռիվ եմ տալիս, վրեժ եմ լուծում:
ԹՈՐՈՍ — Նախանձելի եռանդ ունես, Միքո, ես կասեի` կույր եռանդ:
ՄԻՔՈ — Կույր չի, քո դիրքերից ա կույր թվում, արի, կանգնի կողքիս, տես ոնց ա մեջքդ ուղղվում, ոնց ա արյունդ եռում:
ԹՈՐՈՍ — Սկզբի համար արի տունը հավաքենք, քանի օր ա` էսպես թափած ա:
ՄԻՔՈ — Թափած ա՞:
ԹՈՐՈՍ — Հա, չես տեսնո՞ւմ:
ՄԻՔՈ — Տեսա: Թորոս, արի մեզ թույլ տանք` մաքրուհի կանչենք, հը՞, փող ուենք:
ԹՈՐՈՍ — Ինչ մի բուրժուական կայֆերի մեջ մտար, մեր տունն ա` մենք կմաքրենք:
ՄԻՔՈ — Ես կվճարեմ, մի վախի:
ԹՈՐՈՍ — Խնդիրը փողը չի:
ՄԻՔՈ — Այ մարդ, թող ես իմ բաժին թափածը իմ ուզածով հավաքեմ: (Վերցնում է հեռախոսը:) Մտնում ենք ուր հարկն է… գտնում ենք… ըհը… գրում ենք… (Անջատելով հեռախոսը:) Եղավ:
ԹՈՐՈՍ — Ի՞նչը եղավ:
ՄԻՔՈ — Հես ա կզանգեն:
ԹՈՐՈՍ — Ո՞վ:
ՄԻՔՈ — Մաքրուհին: (Հեռախոսը զանգում է:) Խնդրեմ, վայրկյանապես: (Միացնելով:) Լսում եմ… Կանչել ենք, այո… Ինչքան շուտ` էնքան լավ… Երեք սենյակ… Չէ, պատուհանները լվալու կարիք չկա… (Թորոսին.) Չկա, չէ՞… Չէ, չկա… Կեղտոտ սպասք, փոշի—մոշի, թափած իրեր… Տա՞սը… Համաձայն ենք, հասցեն հիմա կուղարկեմ: Սպասում ենք: (Թորոսին.) Եղավ:
ԹՈՐՈՍ — Շուտ կգա՞:
ՄԻՔՈ — Ասեց` շուտ: (Կում անելով սուրճից:) Էս կոֆեն խմելու չի, շիրայա:
ԹՈՐՈՍ — Սպասի, նորը եփեմ:
ՄԻՔՈ — Իսկ ի՞նչ, եթե ավելի թունդ բան խմենք, հը՞, չի մնացե՞լ:
ԹՈՐՈՍ — Ոնց չէ, ունենք, մնացել ա` վիսկի, շամպայն…
ՄԻՔՈ — Գարեջո՞ւր:
ԹՈՐՈՍ — Գարեջուր էլ ունենք:
ՄԻՔՈ — Բեր խմենք:
ԹՈՐՈՍ — Խմենք: (Սառնարանից բերում է գարեջուրը🙂
Միքոն վերցնում է կիթառը:
ԹՈՐՈՍ — Միքո, դու չես կարո՞ղ անշառ ինչ—որ բան երգել:
ՄԻՔՈ — Այսինքն:
ԹՈՐՈՍ — Դե որ պրոբլեմ չլինի մեջը, ոչ մի բանի դեմ չլինի, պարզապես մի սիրուն երգ, թեկուզ` ոչ քոնը:
ՄԻՔՈ — Իմը դուրդ չի գալիս, պարզ է:
ԹՈՐՈՍ — Դուր գալ—չգալու խնդիրը չի, Միքո ջան, տրամադրության խնդիր ա, պարզապես մի սիրուն երգ, ասենք` սիրո մասին…
ՄԻՔՈ — Ու կարոտի…
ԹՈՐՈՍ — Թեկուզ:
ՄԻՔՈ — Ասում ես` պրոբլեմ չլինի, բայց սերն ու կարոտը տեղով պրոբլեմ են ու ցավ:
ԹՈՐՈՍ — Գուցե, չվիճեմ, բայց անուշ քաղցրություն կա էդ ցավի մեջ:
ՄԻՔՈ — Մազոխիզմ:
ԹՈՐՈՍ — Անուն դնելով չի, Միքո, զգալով ա: Այ ես, օրինակ, Երևանում ապրելով` Երևանն եմ կարոտում, հասկանո՞ւմ ես, քայլում եմ Երևանի փողոցներով ու կարոտում հենց էդ փողոցները… Չէ, դժվար հասկանաս:
ՄԻՔՈ — Ինչի՞, լավ էլ հասկանում եմ, քո թուլություններն ինձ համար ամբողջովին թափանցիկ են, Թորոս: Ուրեմն այսպես. հատուկ կարոտախտով տառապող իմ բարեկամի համար: (Երգում է Երևանի մասին հայտնի երգը).
Լույսերի մեջ, շողում ես դու, հայոց կապույտ երկնի ներքո,
Եվ ես ունեմ մի մեծ երազ, որ մնա ջինջ երկինքը քո…
Երևան, Երևան, իմ միակ օթևան,
Ես կանցնեմ, կգնամ, դու ապրիր, հավիտյան
Թորոսը միանում է կրկներգին:
Երևան, Երևան, իմ միակ օթևան,
Ես կանցնեմ, կգնամ, դու ապրիր, հավիտյան»
ԹՈՐՈՍ — Ապրես, շնորհակալ եմ: Կարող ես` երբ ուզում ես:
Դռան զանգ:
ԹՈՐՈՍ — Մաքրուհիդ եկավ, գնա, դիմավորի:
Միքոն գնում է դուռը բացելու:
Պատկեր 10
ՄԻՔՈ — Համեցեք:
ԹԱՄԱՐ — (ներս գալով, ձեռքի պարկը անկյունում դնելով): Բարև ձեզ: Ես Թամարն եմ: Դարաբաղում շատերն ինձ Տամարա կամ Տոմա էին ասում, բայց ինձ դա դուր չի գալիս, դուք ինձ Թամար ասեք:
ՄԻՔՈ — Բարի: Ես Միքայելն եմ, ինքը` Թորոսը, սա էլ մեր տունն ա, որը պիտի կարգի բերվի:
ԹԱՄԱՐ — Բերեմ, այո, շունչ առնեմ ու բերեմ: Լավ կլինի` դուք մի անկյունում ծվարեք, որ չխանգարեք, կամ էլ գնացեք զբոսնելու, լավ եղանակ է:
ԹՈՐՈՍ — Ասեցիք` ղարաբադի՞ց եք:
ԹԱՄԱՐ — Ինչո՞ւ, նման չե՞մ ղարաբաղցու:
ԹՈՐՈՍ — Չասեցի` նման չեք, բայց էնտեղի բարբառով չեք խոսում:
ԹԱՄԱՐ — Գրադարանավարուհի եմ աշխատել, հետո` գրադարանի փոխտնօրեն, մաքուր հայերենով խոսելն իմ պարտքն էր, եղել է ու կա: Այ դուք աղավաղում եք մեր ոսկեղենիկ լեզուն ձեր երևանյան ժարգոնով. ա—երով եք խոսում, փողոցային ներբերումներով, բլատնոյ արտահայտություններով… տգեղ է, չէ՞:
ԹՈՐՈՍ — Տգեղ է: Ես Միքայելին ասում եմ` արի մաքուր խոսենք, չի լսում:
ՄԻՔՈ — Ե՞րբ ես ասել:
ԹՈՐՈՍ — Միշտ:
ԹԱՄԱՐ — Երկուսով եք ապրո՞ւմ տանը:
ՄԻՔՈ — Երկուսով:
ԹՈՐՈՍ — Եղբայրներ ենք:
ԹԱՄԱՐ — Դե, եղբայրներ, ես անցնեմ գործի, շատ ժամանակ չունեմ, երեխաներս տանը սպասում են: Ի՞նչ որոշեցիք, գնում եք, մնում եք:
ԹՈՐՈՍ — (Միքոյին): Պատշգամբ չգնա՞նք:
ՄԻՔՈ — Կարելի ա:
Պատկեր 11
Պատշգամբ: Թորոսն ու Միքոն շախմատ են խաղում:
ՄԻՔՈ — Պարզվում ա` վատ չես խաղում:
ԹՈՐՈՍ — Պարապել եմ, պիոներ պալատում:
ՄԻՔՈ — Պիոներ պալատ… էդ ինչ հեռավոր բան հիշեցիր:
ԹՈՐՈՍ — Հեռավոր, այո, բայց եղել է, պատանեկան առաջին կարգ ունեմ:
ՄԻՔՈ — Մեզ կարգերով չես վախացնի… Շախ:
Շրխկոցի ձայն:
ԹՈՐՈՍ — Սա ի՞նչ էր:
ՄԻՔՈ — Թամարն ա, գործ ա անում:
ԹՈՐՈՍ — Ուշագրավ կին է, համամիտ չե՞ս:
ՄԻՔՈ — Սկսեցիր ոսկեղենիկով խոսե՞լ:
ԹՈՐՈՍ — Բայց ճիշտ է ասում, արդյո՞ք մենք իրավունք ունենք աղճատելու մեր մեսրոպյան լեզուն:
ՄԻՔՈ — Քաշվանք:
ԹՈՐՈՍ — Իրադրության ճիշտ գնահատում է, Միքայել, փիղդ ծուղակի մեջ է:
ՄԻՔՈ — Հա՞… Հա, էլի… Ես էլ ձիուդ վրա կնստեմ:
Շրխկոցի ձայն:
ԹՈՐՈՍ — Տատիկիս թեյի սերվիսն էր ոնց որ:
ԹԱՄԱՐ — (գլուխը ներս բերելով): Չվախենաք, իմն էր, իմ ջրի բաժակը, դուրս պրծավ ձեռքիցս: (Գնում է:)
ԹՈՐՈՍ — Եռանդուն կին է:
ՄԻՔՈ — Պնդուկ ա, պնդուկ:
ԹՈՐՈՍ — Այսի՞նքն…
ՄԻՔՈ — Պնդուկ, պինդ, էլի:
ԹՈՐՈՍ — Պինդը պինդ է, պնդուկը` պնդուկ, կաղին:
ՄԻՔՈ — Պինդը պնդուկ բառից ա:
ԹՈՐՈՍ — Կարծում ե՞ս: Գուցե պնդո՞ւկն է պինդ բառից:
ՄԻՔՈ — Ի՞նչ մի խորացար, չլինի՞ վիրավորվեցիր:
ԹՈՐՈՍ — Ավելի լավ է ասել` ամուր կին է, ամուր, աշխույժ, բարետես…
ՄԻՔՈ — Դե կին ա էլի:
ԹՈՐՈՍ — Այդպես մի ասա, ինչ—որ յուրահատուկ հմայք ունի:
ՄԻՔՈ — Դու խաղդ խաղա, նավակդ տանում եմ, չես տեսնո՞ւմ:
ԹՈՐՈՍ — Տար, քեզ լինի: Հոգնեցի շախմատից: Գարեջուրը բերե՞մ խմենք:
ՄԻՔՈ — Բեր, եթե թողնի մտնես խոհանոց:
ԹԱՄԱՐ — (հայտնվելով): Վերջ: Դուրս եկեք այստեղ էլ կարգի բերեմ և ընդունեք գործը:
ՄԻՔՈ — Էս ի՞նչ կրակի կտոր ես, այ կին:
ԹԱՄԱՐ — Այ կին ձեր կնոջը կասեք:
ԹՈՐՈՍ — Ուխ…
ՄԻՔՈ — Լեզվիցս թռավ, կներեք:
ԹԱՄԱՐ — Ներեցի: Դուրս եկեք:
Միքոն ու Թորոսը դուրս են գալիս):
Պատկեր 12
Հյուրասենյակ, Թորոսն ու Միքոն գարեջուր են խմում:
ՄԻՔՈ — Տեսա՞ր ոնց իջավ բերանիս:
ԹՈՐՈՍ — Ճիշտ արեց:
ՄԻՔՈ – Ի՛…
Գալիս է Թամարը:
ԹԱՄԱՐ — Պատշգամբն էլ մաքրեցի, շախմատը ոնց կար` թողել եմ, կարող եք շարունակել:
ԹՈՐՈՍ — Ինչ շարունակենք, պարտվել է:
ՄԻՔՈ — Վստա՞հ ես:
ԹԱՄԱՐ — Հետո կվիճեք, տղաներ, գործն ընդունեք, գնամ:
ԹՈՐՈՍ — Ես գոհ եմ, հրաշալի է, տեղը—տեղին:
ԹԱՄԱՐ — Ամբողջը նայեք` նոր ասեք:
ՄԻՔՈ — Ե՛ս կնայեմ, նա ոնց էլ նայի` ասելու ա` հրաշալի է: (Դուրս է գալիս:)
ԹՈՐՈՍ — Նստեք: Սուրճ դնե՞մ:
ԹԱՄԱՐ — Շնորհակալ եմ, ես կդնեմ` թե ուզում եք: (Հեռախոսի զանգին.) Այո, աղջիկ ջան… Մի կես ժամից… Ի՞նչ կա, եղբայրդ հո չարություն չի՞ անում… Կերակրե՞լ ես, ճաշ էի թողել… ապրես… Դասերն արե՞լ է… Դե մի բանով զբաղվեք, մինչև գամ: (Անջատելով հեռախոսը, Թորոսին:) Աղջիկս է, իմ մեջքն է, տղայիս խնամքն իր վրա է փաստորեն: Ի՞նչ անեմ, ցերեկով աշխատում եմ, ժենգյալով հաց եմ թխում մետրոյի կանգառում, երեկոյան աշխատում եմ, մաքրուհու գործ եմ անում:
ԹՈՐՈՍ — Իսկ… կներեք… ամուսինը…
ԹԱՄԱՐ — Չկա, չկա սարի պես ամուսինս, զոհվեց վերջին պատերազմում:
ԹՈՐՈՍ — Կներեք…
ԹԱՄԱՐ — Ոչինչ, ներսս արդեն քարացել է, դիմանում եմ:
ԹՈՐՈՍ — Մի օր գամ` ձեր թխած կարկանդակը համտեսեմ:
ԹԱՄԱՐ — Կարկանդակ չի, ժենգյալով հաց է, համեցեք, համտեսեք: Անհամեստություն չլինի` բայց իմ ժենգյալով հացը բացառիկ համեղ է:
ԹՈՐՈՍ — Չեմ կասկածում:
ՄԻՔՈ — (գալով): Լավ ա ամեն բան: (Փողն է տալիս:) Խնդրեմ:
ԹՈՐՈՍ — Մի րոպե… (Պահարանից մեծ տուփով շոկոլադ է հանում:) Սա էլ` երեխաներին:
ԹԱՄԱՐ — Ավելորդ է:
ԹՈՐՈՍ — Վերցրեք, խնդրում եմ, պրեմիա` այսպես ասած:
ԹԱՄԱՐ — (նկատելով Թորոսի պրոթեզը):Մի անհամեստ հարց…
ԹՈՐՈՍ — Հասկանում եմ, ձեռքիս մասին եք ուզում հարցնել: Պրոթեզ է, էդպես ստացվեց:
ՄԻՔՈ — Ղարաբաղում ա կորցրել, առաջին պատերազմին:
ԹԱՄԱՐ — Վայ… ես քու ցավը տանիմ, իմ ախպեր, ես քու կուրցըրած ծերքեն մատաղ ինիմ, իմ ախպեր… Տու քու ծերքը ախեր իմ երգրի, իմ ժողովրդի հետե ըս կուրցրալ, ինձ հետե, իմ ծնողնուն հետե, իմ խոնցը հետե, իմ սուրբ վըղեն յիրա ըս արյուն թափալ, ես քու ծերքեն մըռնիմ, ես քեզ մատաղ ինիմ, իմ ախպեր: (Բռնում է Թորոսի ձեռքը, ուզում է համբուրել:)
ԹՈՐՈՍ — Պետք չի, խնդրում եմ… Մե՛նք պիտի ձեր ձեռքը համբուրենք` ձեր կրած տառապանքների, ձեր կորուստների համար:
ԹԱՄԱՐ — Կրել ենք, կրել ենք, իմ եղբայր, պատերազմ, զոհեր, շրջափակում, նորից պատերազմ, տեղահանում, մեր հրաշալի տները թողինք` հիմա վարձով ենք ապրում, տասը հոգի` մի բնակարանում, վարձի ծախսը բաժանել ենք իրար մեջ, որ կարողանանք վճարել: Բայց արցախցին չի խեղճանում, այսպես չենք մնալու, ոտի ենք կանգնելու:
ԹՈՐՈՍ — Կկանգնեք, անկասկած:
ԹԱՄԱՐ — (տոպրակը վերցնելով): Դե գնամ արդեն, շատ խոսեցի: Բարի մնաք: (Գնում է:)
ԹՈՐՈՍ — (պրոթեզը շոյելով): Առաջին անգամ պրոթեզս թանկացավ աչքիս:
Պատկեր 13
Հյուրասենյակ: Միքոն մենակ է, կիթառն առած` երգում է.
Մարմնի առք ու վաճառք է, ամենուրեք, համատարած,
Մարմին է վաճառվում, բացահայտ կամ քողարկված,
Սերը սուտ է, սեքսի կարոտից է հորինված,
Մարմնավաճառ ենք բոլորս, տեր Աստված:
Սերը սուտ է, սեքսի կարոտից է հորինված,
Մարմնավաճառ ենք բոլորս, տեր Աստված»
Գալիս է Թորոսը:
ՄԻՔՈ — Օօօ, Թորոս եղբայրը եկավ, բարև, բարի երեկո:
ԹՈՐՈՍ — Բայց ո՞նց բարի լինի, եթե պարզվում է` մարմնավաճառ ենք բոլորս:
ՄԻՔՈ — Վիրավորե՞ց ձեզ իմ երգը, պարոն:
ԹՈՐՈՍ — Ճիշտ կանես` ընդհանրացումներ չանես, միայն քո անունից երգես:
ՄԻՔՈ — Երեկ ակումբում երգեցի, շատ լավ ընդունեցին, չվիրավորվեցին, չասեցին` քո անունից երգի, խո՛րքը տեսան:
ԹՈՐՈՍ — Մարմնավաճառների ակումբ է եղել երևի:
ՄԻՔՈ — Պարզ է, փակենք թեման, տեսնում եմ` անտրամադիր ես. ի՞նչ է եղել:
ԹՈՐՈՍ — Ոչինչ: Արի մի բան ուտենք, սոված եմ:
ՄԻՔՈ — Դու կեր, ես սոված չեմ, ճաշել եմ, ռեստորանում:
ԹՈՐՈՍ — Քեզ լավ ես նայում, էլի:
ՄԻՔՈ — Էսօր նայել եմ, ինչ մեղքս թաքցնեմ, մտածեցի` աշխարհ մեռնել կա, ճաշեցի, հետո գնացի մերսման սալոն:
ԹՈՐՈՍ — Կանացի ձեռքերի կարո՞տն էր այցելել:
ՄԻՔՈ — Ինչո՞ւ միայն ձեռքի, էնտեղ էլի շատ հետաքրքիր բարեմասնություններ կան, մոռացե՞լ ես:
ԹՈՐՈՍ — Լավ կանեիր` հորդ այցելեիր:
ՄԻՔՈ — Դա էլ եմ արել:
ԹՈՐՈՍ — Ոնց էլ հասցնում ես:
ՄԻՔՈ — Ժամանակը սեղմվել է, Թորոս, չե՞ս նկատում, ես էլ ստիպված հարմարվում եմ արագացված ռիթմին, գործողություններիս մետրոնոմը արագի վրա եմ դրել:
ԹՈՐՈՍ — Ո՞նց էր հայրիկը:
ՄԻՔՈ — Եսիմ, նրա լավն ու վատը միշտ չի, որ տարբերում եմ, նրա մետրոնոմը անկանխատեսելի ռիթմով ա խփում, մեկ արագ, մեկ դանդաղ, մեկ առաջ, մեկ էլ` ետընթացով: Էսօր ասում ա` դու ո՞վ ես, ինչո՞ւ ես ինձ համով բաներ բերում: Ասում եմ` տղադ եմ: Հարցրեց` տղա՞ս… ու ընկավ մտատանջությունների գիրկը, դեմքը խոժոռվեց, մկանները լարվեցին: Երևի ավելի լավ կլինի` նման բաներ չասեմ, իզուր չտանջեմ մարդուն: Ասեցի` կարմիր խաչից եմ: Հիմա էլ ճգնում է հիշել, թե կարմիր խաչն ինչ է: Գիտե՞ս ինչ եմ մտածում,- բժիշկների ականջը խուլ,- մտածում եմ` մի անգամ մի շիշ արաղ չվերցնե՞մ` տանեմ, խմենք հեր ու տղա, գուցե ուղեղի գալարները մաքրվեն, բացվեն:
ԹՈՐՈՍ — Մի արա, կսպանես ծերուկին:
ՄԻՔՈ — Լավ, չեմ անի: Դո՞ւ ոնց ես:
ԹՈՐՈՍ — Տանելի: Էն կնոջ մասին էի մտածում, մտածում էի` ո՞նց է անում խեղճը, ո՞նց է համ տան վարձը տալիս, համ երեխաներ մեծացնում:
ՄԻՔՈ — Ուժեղ կին է, կմեծացնի, մի մտածի:
ԹՈՐՈՍ — Հեշտ ես խոսում: Տուն գալիս մտա մետրո, տեսա…
ՄԻՔՈ — Ուրախացա՞վ:
ԹՈՐՈՍ — Չմոտեցա, հեռվից էի նայում:
ՄԻՔՈ — Ինչի՞:
ԹՈՐՈՍ — Չգիտեմ: Ուզեցի հեռվից նայել: Գոգնոցը` ալրոտ, ձեռքերը` ալրոտ, նույնիսկ այտին մի պստիկ ալյուր կար, էնքան ծիծաղելի էր:
ՄԻՔՈ — Մի բոլ ծիծաղեցի՞ր:
ԹՈՐՈՍ — Չէ դե… Ծիծաղելի` լավ իմաստով, հմայիչ, էլի:
ՄԻՔՈ — Այ թե ինչ… (Մեկուսի:) Սրանից լավ հոտ չի գալիս:
ԹՈՐՈՍ — Լսի, արի կանչենք, հը՞, կանչենք, փող տանք, փողի կարիք ունի խեղճը, էս անգամ ե՛ս կտամ:
ՄԻՔՈ — Էրկու օր ա անցել, տունը մաքուր ա:
ԹՈՐՈՍ — Բեր մի քիչ թափթփենք:
ՄԻՔՈ — Գժվել ես, Թորոս:
ԹՈՐՈՍ — Բոլորս էլ ինչ—որ տեղ ու ինչ—որ չափով գիժ ենք, դու, օրինակ, փողոցի հրապարակում կանգնում` երգում ես, նույնիսկ հիմա, երբ փողի կարիք էդքան չունես:
ՄԻՔՈ — Ի՞նչ իմացար, նայել ե՞ս հեռվից:
ԹՈՐՈՍ — Չէ, մեր աշխատողներից մեկն ա տեսել, նույնիսկ նկարել ա հեռախոսով, ասում ա` պատկերացնո՞ւմ եք, դեմը ցուցանակ կար` «Ինձ փող չտաք, ես փողից զզվում եմ»:
ՄԻՔՈ — Հո չամաչեցի՞ր ինձ համար:
ԹՈՐՈՍ — Հպարտացա, ասեցի` իմ հարևանն ա: Բայց էն ժամանակ դեռ չգիտեի, որ մարմնավաճառ ենք բոլորս:
ՄԻՔՈ — Ես գաղափարներ եմ տարածում, Թորոս, հասկացի, ես առաքելություն ունեմ:
ԹՈՐՈՍ — Գուցե, գուցե, չեմ վիճի… Բոլորն էլ ինչ—որ առաքելություն ունեն, գուցե ես էլ ունեմ… բայց, անկեղծ ասած, չեմ կռահում որն է:
ՄԻՔՈ — (հեռախոսն է հանում, թերթելով): Ուր է… ահա, գտանք…
ԹՐՈՍ — Ի՞նչ ես անում:
ՄԻՔՈ — Չկանչե՞մ:
ԹՈՐՈՍ — Արդե՞ն:
ՄԻՔՈ — Չասեցի՞ր՝ կանչենք, փող տանք:
ԹՈՐՈՍ — Բայց տունը մաքուր ա, է՛:
ՄԻՔՈ — Է թափթփենք… Մինչև գա` կթափթփենք: (Հեռախոսով:) Տիկին Թամա՞ր… բարև ձեզ, ո՞նց եք…
ԹՈՐՈՍ — Թե քու ինչ գործն ա:
ՄԻՔՈ — Ազատ չե՞ք, գաք` մի քիչ ստեղեք կարգի բերեք… Հա՞… Դե սպասում ենք: (Հեռախոսն անջատելով, Թորոսին:) Հասցրի, գործը պրծել` տուն էր գնում արդեն: Գո՞հ ես:
ԹՈՐՈՍ — Չգիտեմ…
ՄԻՔՈ — Դե դու էստեղեք թափրտի, ես գնամ իմ սենյակը թափրտեմ: (Գնում է:)
ԹՈՐՈՍ — (Միքոյի ետևից): Շատ չթափրտես, մեղք է կինը:
ՄԻՔՈ — Ոնց ստացվի:
Թորոսն աթոռներն է քաշքշում, ինչ—որ իրեր գցում հատակին, սպասք է դնում սեղանին… Աչքը ընկնում է պրոթեզին, շփոթվում է, մտցնում է գրպանը, հանում է, չի իմանում ինչ անի: Դռան զանգ:
ԹՈՐՈՍ — Միքո:
ՄԻՔՈ — Ասա:
ԹՈՐՈՍ — Դռան զանգն ա, չես լսո՞ւմ:
ՄԻՔՈ — Է բացի:
ԹՈՐՈՍ — Հարմար չի մի տեսակ… Դու բացի, հա՞:
Միքոն գնում է դուռը բացելու: Թորոսը, շփոթված—բռնազբոսիկ, իրեն կարգի է բերում:
ՄԻՔՈ — (վերադառնալով): Ասում ա` ի՞նչ հին խրուստալ—մրուստալ ունեք, էժանով տվեք` առնեմ:
ԹՈՐՈՍ — Ո՞վ:
ՄԻՔՈ — Մի հատ աշխույժ հոպարիկ էր:
ԹՈՐՈՍ — Չունենք խրուստալ: Խրուստալը մամայից ա մնացել:
ՄԻՔՈ — Մտածում եմ` գող չլնի՞. էդպես գալիս են, հոտոտում, հետո նավոդկա են տալի ու մեկ էլ հոպ` տունը թալանեցին:
ԹՈՐՈՍ — Իմ փականն ամուր ա, չեն բացի, հայրիկն ա սարքել տվել պոլիտեխնիկ ինստիտուտի արհեստանոցում: (Դռան զանգ: Միքոն ուզում է գնալ դուռը բացելու: Կանխում է Միքոյին:) Ե՛ս կբացեմ, դու լավ չես բացում:
Պատկեր 14
ԹԱՄԱՐ — (ներս գալով): Հազիվ երկու օր դիմացաք, տղաներ, երևի ինչ—որ աղմկոտ հավաքույթ եք ունեցել:
ԹՈՐՈՍ — Չէ, ի՞նչ հավաքույթ, պարզապես…
ՄԻՔՈ — Պարզապես փնթի ենք:
ԹՈՐՈՍ — Հա, էս մեր Միքոն շատ փնթի ա, ասում եմ` այ Միքո, մի թափթփի, հավաքի ետևիցդ… բայց ո՞ւմ ես ասում…
ՄԻՔՈ — Կարմիր գծերն անցնում ես, Թորոս:
ԹԱՄԱՐ — Ձեզ համար ժենգյալով հաց եմ բերել, տաք է դեռ, այստեղ նստեք, կերեք, առաջ չգաք, մինչև ես իմ գործն անեմ: (Տոպրակից հանում, սեղանին է դնում հացը, ինքը վերցնում է իր պիտույքները, անցնում սենյակները կարգի բերելուն:)
ՄԻՔՈ — Ըհը, սոված էիր, դե նստի, կեր:
ԹՈՐՈՍ — Դու էլ կեր, մենակ չեմ ուտելու:
ՄԻՔՈ — Կարելի ա: (Ուզում է վերցնել հացը:)
ԹՈՐՈՍ — Սպասի:
ՄԻՔՈ — Հը՞…
ԹՈՐՈՍ — Բեր նորմալ ընթրիքի սեղան սարքենք, պանիր ա, բան ա, խմիչք ա…
ՄԻՔՈ — Բայց մի հատ կծեմ… (Կծում է, ծամելով` հավանության ձայնարկություններ է արտաբերում:)
Թորոսն ու Միքայելը սառնարանից հանում, սեղանին են դնում ուտեստներ ու խմիչք:
ՄԻՔՈ — (բաժակները լցնելով): Դե վերցրինք, ողջ—առողջ:
ԹՈՐՈՍ — Սպասի:
ՄԻՔՈ — Ի՞նչ եղավ նորից:
ԹՈՐՈՍ — Սիրուն չի, սպասենք` թող գա, ինքն էլ քաղցած կլինի:
ՄԻՔՈ — Էս բաժակը խմենք, չի խանգարի… չխմե՞նք…
ԹՈՐՈՍ — (վերցնելով բաժակը): Էհ:
Խմում են: Միքոն վերցնում է կիթառը:
ԹՈՐՈՍ — Բայց էն քո բողոքական երգերից չերգես:
ՄԻՔՈ — Ոչ ուտել ես թողնում, ոչ խմել, ոչ երգել, իսկական բռնապետ:
Գալիս է Թամարը:
ԹԱՄԱՐ — Ինչո՞ւ չեք ուտում, կսառչի:
ՄԻՔՈ — Թողնում ա որ…
ԹՈՐՈՍ — Ձեզ ենք սպասում:
ԹԱՄԱՐ — Ես գործի ժամանակ կերել եմ ձեռքի հետ, ինձ մի սպասեք:
ԹՈՐՈՍ — Ձեռքի հետը հաշիվ չի, եկեք նորմալ ընթրենք, հայի տուն է վերջապես:
ԹԱՄԱՐ — Բարի, ավարտեմ` գամ, համարյա բան չի մնում անելու: (Տոպրակից ինչ—որ իր է վերցնում ու հեռանում:)
ՄԻՔՈ — (երգում է).
Սիրել, թե չսիրել, այս էր խնդիրը,
Որ շատ տառապեց, բայց չլուծեց,
Դանիո արքայազն Համլետը ինքը:
Շատ տառապեց, հալումաշ եղավ,
Բայց չլուծեց, դանիացի այն տղան,
Այո, չարչարվեց, խփվեց պատեպատ,
Բայց չկարեցավ, արքայազնը այն:
Սակայն արի ու տես, որ խնդիրը այս,
Դյուրությամբ լուծեց շարքային մի հայ,
Սիրել` ասաց նա, սերն է միակ փրկիչը մեր:
Այդպես էլ ասաց` պարզից էլ պարզ է,
Սերը կփրկի աշխարհն այս մեղսավոր:
Պարզից էլ պարզ է, այսպես էլ ասաց,
Աշխարհն այս մեղսավոր, կփրկի սերը:
ԹՈՐՈՍ — Իզուր ես հեգնում, էդպես է, սերը կփրկի:
ՄԻՔՈ — Հեգնել ե՞մ:
ԹՈՐՈՍ — Ինքդ էլ լավ գիտես: Ուզում ե՞ս ասեմ՝ որտեղից ա գալիս հեգնանքդ: Չե՞ս ուզում: Բայց ես կասեմ: Ինքնապաշտպանական ա:
ՄԻՔՈ — Հնարում ես:
ԹՈՐՈՍ — Էդպես ա, Միքո, դու վախենում ես սիրուց, դու ինչ—որ արհեստական գաղափարախոսություն ես ստեղծել քեզ համար ու չես թողնում սերը, կարոտը, կապվածությունը ներս մտնեն, վախենում ես փլվի քո սուտ կարույցը: Բայց ոչինչ, Միքո ջան, էսպես չի մնա, քո իսկական բնույթը հաղթելու է վաղ թե ուշ, պարզապես լավ կլինի` շատ ուշ չլինի:
ՄԻՔՈ — Պրովոկացիաներ ես անում, Թորոս, թող ես ես լինեմ:
ԹՈՐՈՍ — Եղիր, եղբայր, ես քեզ էսպես էլ եմ սիրում: (Հեռախոսը զանգում է: Միացնում է:) Լսում եմ… Սիրա՞կ… Լավ եմ, հա, դո՞ւ… Ի՞նչ… Ինձ թվում էր մենք էդ հարցը փակել ենք… չեմ մտափոխվել, չէ… Կլիենտը գնում ա՞… Ինչ ասեմ, բարի ճանապարհ… Չէ, չէ… Ցտեսություն: (Անջատելով հեռախոսը, Միքոյին:) Սիրակն էր, էլի իրա էշն ա քշում: Առավոտ զանգել էր, չէի պատասխանել, հիմա էլ ուրիշ համարից էր զանգում:
ՄԻՔՈ — Թորոս, Սիրակին էլ սիրի, էլի, ոնց կա` էդպես սիրի:
ԹՈՐՈՍ — Սիրում եմ, էլ ո՞նց սիրեմ:
ՄԻՔՈ — Համոզի քեզ, համոզի:
ԹՈՐՈՍ — Իսկապես սիրում եմ, Միքո, դա էլ սիրո մի ուրիշ տեսակ ա, Սիրակը մարդ չի, խորհրդանիշ ա, իմ ջահելության խորհրդանիշներից ա, ներվայնացնում ա, հա, բայց սիրում եմ, ջահելությունդ ո՞նց չսիրես:
Գալիս է Թամարը:
ԹԱՄԱՐ — Այնտեղ ավարտեցի, կերեք—պրծեք` այստեղ էլ կարգի բերեմ:
ԹՈՐՈՍ — Այստեղ ինքներս հետո կարգի կբերենք, դուք նստեք:
ՄԻՔՈ — (բաժակները լցնելով): Կխմեք մեզ հետ, չէ՞, մի բաժակ, վիսկի է:
ԹԱՄԱՐ — Մի բաժակ` թերևս կարելի է: Մեր տանը ավանդույթ կար` ճաշի հետ խմում էինք, հիսուն գրամ, մեր քաշած թթի օղին, հայրս ասում էր` ճաշի հետ օգտակար է: (Վերցնելով բաժակը:) Շենություն` այս տանը, առողջ եղեք: (Խմում է:)
ԹՈՐՈՍ — Անուշ:
ԹԱՄԱՐ — Շնորհակալ եմ: (Մի կտոր ինչ—որ ուտելիք վերցնելով:) Թավջութակի փոշին այս էլ երկրորդ անգամ եմ առնում, ոնց դրած էր` այդպես էլ մնում է, չեք նվագո՞ւմ:
ՄԻՔՈ — Ո՞նց չէ, Թորոսը նվագում ա` երբ նյարդայնացած ա լինում: Պատահում ա` երկուսով ենք նվագում:
ԹԱՄԱՐ — Իսկապե՞ս, կիթառ և թավջութա՞կ:
ՄԻՔՈ — Ինչ ունենք` էն էլ նվագում ենք:
ԹԱՄԱՐ — Նվագեք, հա՞… ինձ համար:
ԹՈՐՈՍ — Էս ձեռքով ձեզ համար նվագել չեմ համարձակվի:
ԹԱՄԱՐ — Հենց այդ ձեռքով, խնդրում եմ:
ԹՈՐՈՍ — Չեք փոշմանի՞:
ԹԱՄԱՐ — Բացառվում է:
ՄԻՔՈ — (բաժակները լցնելով): Դե մի հատ էլ խմենք, որ ստացվի:
ԹԱՄԱՐ — (փակելով բաժակի բերանը): Ինձ հերիք է:
Միքոն ու Թորոսը խմում են:
ՄԻՔՈ — Թավջութակը բերեմ: (Գնում է:)
ԹՈՐՈՍ — Մի բան կերեք, տիկին Թամար:
ԹԱՄԱՐ — Կերա արդեն, շնորհակալ եմ, ես քչակեր եմ: Հավանեցի՞ք իմ թխած հացը:
ԹՈՐՈՍ — Աննման է:
ՄԻՔՈ — (կիթառը բերելով): Մենք մեղք չունենք, զգուշացրել ենք:
ԹՈՐՈՍ — Մեր դուետը, այսպես ասած` ավանգարդային է:
ՄԻՔՈ — Հա, ամեն ականջ չի, որ կդիմանա մեր նվագին:
ԹԱՄԱՐ — Ի՞նչ եք կնոջավարի կոտրատվում, նվագեք, վայ:
ՄԻՔՈ — Ոնց ասեք: Գնա՛ց:
Նվագում են, ավանգարդային աններդաշնակ, աղմկոտ «փոխհրաձգություն»: Հանկարծ, այդ աղմուկի միջից լսվում է Թամարի` աստիճանաբար ուժգնացող երգեցողությունը, նա երգում է Արցախի հորովելը, որն ասես կարգավորում է խառնաշփոթը: Թորոսի և Միքոյի խառնաշփոթ նվագը մեղմորեն վերածվում է ներդաշնակ նվագակցության:
ԹԱՄԱՐ — (երգն ավարտելով, դադարից հետո): Ամուսնուս գերեզմանն անտեր մնաց այնտեղ, տղաս հարցեր է տալիս` մեր տունն ո՞ւր է, հայրիկն ո՞ւր է… Ո՞նց պատասխանեմ, ի՞նչ պատասխանեմ… Մեր ժողովրդի գերեզմանները մնացին այնտեղ, մեր վանքերը, մեր տները, մեր ամեն ինչը մնաց այնտեղ…
ԹՈՐՈՍ — Մեզ թուլանալ չէր կարելի: Մենք թույլ լինելու իրավունք չունենք:
ԹԱՄԱՐ — Այո: Բայց մեր արմատն ամուր է, ոտքի ենք կանգնելու, ուժեղանալու ենք նորից: (Զանգում է հեռախոսը🙂 Լավ ե՞ք, աղջիկ ջան… Եղբայրդ դեռ բակո՞ւմ է… կանչի տուն, ուշ է արդեն: Գալիս եմ… շուտով: (Անջատելով:) Տղաներ, թողեք այստեղ էլ հավաքեմ` գնամ, աղջիկս անհանգիստ է:
ՄԻՔՈ — Մենք դեռ կնստենք…
ԹՈՐՈՍ — Հա, հետո ինքներս կհավաքենք, անհոգ եղեք: (Փող հանելով:) Ահա, խնդրեմ, շնորհակալ ենք:
ԹԱՄԱՐ — Ես եմ շնորհակալ, առանձնապես գործ չկար այսօր:
ՄԻՔՈ — Կարծում եմ` շուտով էլի կտեսնվենք, շատ փնթի ենք դարձել վերջերս:
ԹԱՄԱՐ — Դա լավ չէ, ձեր փողի հաշվին է, հո միլիոնատեր չե՞ք: Ցտեսություն: (Դուրս է գալիս:)
ԹՈՐՈՍ — Էսպես չի լինի, չէ:
ՄԻՔՈ — Հիմա՞ ինչից ես դժգոհ: Կուզե՞ս, տունը շուտ թափթփենք, նորից կանչենք:
ԹՈՐՈՍ — Էսպես չի լինի, Միքո, մարդավարի չի, հայավարի չի… Աշխարհի արդար—անարդարից ենք խոսում, բայց ինքներս մեզ կարգին տեսնում ե՞նք, հենց մեկը` ես, բա ես արդար մարդ ե՞մ, բա սա արդարացի՞ է…
ՄԻՔՈ — Չեմ հասկանում, ի՞նչը:
ԹՈՐՈՍ — Ինչը: Էն, որ ես էս մեծ բնակարանում ինձ համար առոք—փառոք ապրում եմ մենակով:
ՄԻՔՈ — Երկուսով:
ԹՈՐՈՍ — Թեկուզ: Սա արդար է՞… Էն կինն իր երեխաներով, ազգ—բարեկամով ու եսիմ էլի ումով` մի պստիկ բնակարանում, վարձով, իսկ ես էստեղ` լենուբոլ…
ՄԻՔՈ — Մե՛նք էստեղ լենուբոլ:
ԹՈՐՈՍ — Դե հա, դու էլ, մենք, մենք…
ՄԻՔՈ — Գոքորը զգուշացնում էր, սրա վերջը լավ չի լինելու:
ԹՈՐՈՍ — Մարդիկ էնտեղ կոտորվում են, դու` քո Գոքորով: Հարյուր հազարից ավել մեր հայրենակիցների տեղահանել են իրենց երկրից, անտուն են թողել, իսկ մենք մեր ազատ տարածքները վարձով ենք տալիս, բա սա ազնիվ ա՞, արդար ա՞…
ՄԻՔՈ — Ի՞նչ ես առաջարկում:
ԹՈՐՈՍ — Մի նեղացի, Միքո ջան, իսկապես անարդարացի ա:
ՄԻՔՈ — Ի՞նչ ես առաջարկում, Թորոս:
ԹՈՐՈՍ — Ես մտածել եմ…
ՄԻՔՈ — Ե՞րբ հասցրիր:
ԹՈՐՈՍ — Էսօրվա մեջ:
ՄԻՔՈ — Դե ասա:
ԹՈՐՈՍ — Ասեմ: Թող գա իր երեխաների հետ էս տանը ապրի, անվարձահատույց: Հա, հենց էդպես, թող գա ու ապրի: Թե չէ բոլորս վայ—վույ ենք անում, բայց ոչինչ զիջել չենք ուզում: Ախր մեր հայրենակիցներն են, մեր արյունակիցները: Վերջապես, նրանց էս վիճակի համար մենք էլ մեր մեղքն ունենք, չէ՞: Դու մի մտածի, Միքո ջան, քեզ առանց տուն չեմ թողնի, դու էլ ես հայրենակից, երկուսով կապրենք իմ սենյակում:
ՄԻՔՈ — Ես ու դո՞ւ, մի սենյակո՞ւմ… Ո՞նց ես պատկերացնում:
ԹՈՐՈՍ — Շատ էլ… ոչ վատ, հա, ի՞նչ ա եղել… Հո չե՞ս խռմփացնում:
ՄԻՔՈ — Չէ ոնց որ: Բայց իմ հարցը թողնենք, ես ոնց էլ լինի` մի բան կճարեմ, հրեն, հեռատես Գոքորն իրա Ջրվեժի դոմիկը կարգի ա բերել, դու ասա տեսնեմ` ո՞նց ես առաջարկելու, հպարտ կին ա, չի համաձայնվի:
ԹՈՐՈՍ — Կարծո՞ւմ ես:
ՄԻՔՈ — Համոզված եմ:
ԹՈՐՈՍ — Չես օգնի՞, Միքո, դու ավելի ճկուն լեզու ունես… հը՞…
ՄԻՔՈ — Ոչ, սա այն խնդիրն է, որը ինքդ պիտի լուծես:
ԹՈՐՈՍ — Ճիշտ ես ասում: Ո՞ւր…
ՄԻՔՈ — Գնամ պատշգամբ, ծխեմ:
ԹՈՐՈՍ — Սպասի, ես էլ եմ գալիս, ես էլ ծխեմ:
ՄԻՔՈ — Էէ, դու թողել ես, մի սկսի:
ԹՈՐՈՍ — Ոչինչ, մի հատիկից բան չի լինի, սիրտս ուզեց:
ՄԻՔՈ — Դե արի:
Գնում են ծխելու:
Պատկեր 15
Միքայելը մենակ է հյուրասենյակում: Թորոսի սենյակից լսվում են թավջութակի ելևէջները:
ՄԻՔՈ — Շատ ա նյարդայնացած էսօր մեր եղբայրը… Բայց թախծոտ նյարդայնություն ա… նույնիսկ կարելի ա ասել` լիրիկ: (Լսածին արձագանքելով:) Չէ, սա արդեն չափազանց ա, տանջեց իրան… Միջամտել ա պետք: (Կանչում է:) Սուրճ չխմե՞նք, Թորոս… Թորո՛ս:
ԹՈՐՈՍ — (գալիս է): Կանչեցի՞ր:
ՄԻՔՈ — Ասում եմ` սուրճ չխմե՞նք:
ԹՈՐՈՍ — Դու խմի, ես չեմ ուզում:
ՄԻՔՈ — Տանջված տեսք ունես, ի՞նչ ա պատահել:
ԹՈՐՈՍ — Ոչ մի բան, սովորական:
ՄԻՔՈ — Հաստա՞տ…
ԹՈՐՈՍ — Հա:
ՄԻՔՈ — Ինչ—որ բան ես թաքցնում… Աչքերիս նայի:
ԹՈՐՈՍ — Ձեռ քաշի:
ՄԻՔՈ — Նայի—նայի:
ԹՈՐՈՍ — Ըհը:
ՄԻՔՈ — Չլինի՞ էսօր մետրո ես մտել:
ԹՈՐՈՍ — Ի՞նչ իմացար… Տեսել ե՞ս:
ՄԻՔՈ — Տեսնում եմ, աչքերիդ մեջ մետրո կա:
ԹՈՐՈՍ — Դե… հա… մտել եմ:
ՄԻՔՈ — Հեռվից նայելո՞ւ:
ԹՈՐՈՍ — Չէ: Այսինքն, սկզբում հեռվից նայեցի, հետո մոտեցա:
ՄԻՔՈ — Գովում եմ համարձակությունդ: Եվ ի՞նչ…
ԹՈՐՈՍ — Ի՞նչ պիտի… Քո ասածի պես եղավ, ասեց` ո՞նց եք պատկերացնում` տանը երկու տղամարդ և` ես իմ երեխաներով, այն էլ` անվարձահատույց:
ՄԻՔՈ — Թորոս, գուցե ես գնա՞մ տնից, ես գնամ` դու նորից առաջարկի:
ԹՈՐՈՍ — Չէ, ավելի վատ, մենակ տղամարդու հետ… պատկերացնո՞ւմ ես… առհասարակ լինելու բան չի: Ասեցի` ուրիշներին կարող ենք ասել` վարձով եք մնում: Ասեց` ո՞ւմ ենք խաբում, ինքներս մե՞զ, չէ, չի լինի, ու եկեք` այլևս չխոսենք այդ մասին: Էնքան էլ սիրուն էր խոսում, մերժելն էլ էր սիրուն: Ու էլի ալյուր էր նստել թշի փոսիկին…
ՄԻՔՈ — Հմայիչ էր, գիտեմ:
ԹՈՐՈՍ — Որտեղի՞ց…
ՄԻՔՈ — Դու ես ասել նախորդ անգամ:
ԹՈՐՈՍ — Գաթա հյուրասիրեց, ասեց` բարի մարդիկ քաղցրասեր են լինում, պատկերացնո՞ւմ ես… Իր թխածն էր, շատ համեղ էր, երկու հատ կերա:
ՄԻՔՈ — Ծախսի տակ ես գցել խեղճ կնոջը:
ԹՈՐՈՍ — Ուզեցի վճարեմ` չվերցրեց: Հետո սուրճ դրեց, խմեցինք:
ՄԻՔՈ — Համեղ էր:
ԹՈՐՈՍ — Շատ: Ասեցի` կարող ե՞մ էլի գամ: Ասեց` եկեք, բայց պայմանով` այն հարցն այլևս չհիշատակեք, թե չէ կվիրավորվեմ:
ՄԻՔՈ — Է լավ ա, գնա:
ԹՈՐՈՍ — Գնամ ի՞նչ անեմ, էլի էն մասին կխոսեմ` կխռովի:
ՄԻՔՈ — Գնա ու էն մասին մի խոսի:
ԹՈՐՈՍ — Բա ի՞նչ խոսեմ:
ՄԻՔՈ — Խնդիր է, խնդիր… Բայց քեզ մի կոտորի, Թորոս, դու անկեղծ սրտով առաջարկել ես, ինքը չի ուզել, քո մեղքը ո՞րն ա…
ԹՈՐՈՍ — Միքո՛:
ՄԻՔՈ — Ասա:
ԹՈՐՈՍ — Չխմե՞նք:
ՄԻՔՈ — Խմենք:
ԹՈՐՈՍ — Սուրճ չէ:
ՄԻՔՈ — Հասկացա, բեր:
ԹՈՐՈՍ — (խմիչքը բերելով, բաժակները լցնելով): Էլի իրար հետ, էլի երկուսով, ի՞նչ վատ ա… Հայրիկին կայցելենք…
ՄԻՔՈ — Իմ հո՞րը:
ԹՈՐՈՍ — Հա, քո կամ իմ` ի՞նչ տարբերություն, եղբայր չե՞նք: Խմենք` հայրիկին առողջություն ցանկանանք: (Խմում են, նորից լցնելով:) Քչություն արեց, մեկն էլ գլորենք:
ՄԻՔՈ — Գլորենք:
ԹՈՐՈՍ — Առհասարակ, արի էսօր մի լավ խմենք, դեմ չե՞ս:
ՄԻՔՈ — Կողմ եմ: (Բաժակը վերցնելով:) Գնաց:
Խմում են:
ԹՈՐՈՍ — Քո գործե՞րն ինչպես են:
ՄԻՔՈ — Սովորական:
ԹՈՐՈՍ — Նոր երգ չունե՞ս:
ՄԻՔՈ — Հավ չեմ` ամեն օր ձու ածեմ: Բայց մի հետաքրքիր իդեա ունեմ:
ԹՈՐՈՍ — Կիսվիր:
ՄԻՔՈ — Վախենամ` փչացնես:
ԹՈՐՈՍ — Բա եղա՞վ, բա ես էդ մարդն ե՞մ:
ՄԻՔՈ — Էդ մարդն ես: Բայց կկիսվեմ: Ուզում եմ երգերի մի շարք անեմ` էթնիկ հիմքերի վրա, և՛ մեղեդին, և՛ խոսքը մեր հին գուսանների ոճով, բայց ուղերձը` ժամանակակից, էսօրվա:
ԹՈՐՈՍ — Նոր գինին` հին տիկերի մեջ…
ՄԻՔՈ — Ասում էի, չէ՞, կփչացնես:
ԹՈՐՈՍ — Չեմ փչացնում, մտածում եմ: (Դադար:) Գիտե՞ս, կարծում եմ` եթե թիրախները ճիշտ ընտրվեն, եթե ճաշակով ու չափի մեջ արվի, կարող է հետաքրքիր ստացվել:
ՄԻՔՈ — Հա, չէ՞: Ուզում եմ քամանչայի ելևէջներ էլ լինեն կիթառի հետ:
ԹՈՐՈՍ — (շվացնում է, իբր` շքեղ է): Ա լյա Ավետ Տերտերյան:
ՄԻՔՈ — Քամանչան դու ես նվագելու:
ԹՈՐՈՍ — Իբր թավջութակը շատ մարսեցի, հիմա էլ` քամանչա:
ՄԻՔՈ — Էլ մի կռռա, լավ էլ կստացվի: Լցրու` խմենք:
ԹՈՐՈՍ — (լցնելով): Նրա երգեցողությունը կսազեր… Ի՜նչ բացառիկ ձայն ունի, մեր ազգային կոդի բոլոր թաքուն երանգներով համեմված:
ՄԻՔՈ — Համաձայն եմ, հետաքրքիր երգեցողություն էր:
ԹՈՐՈՍ — Էլ չի գա:
ՄԻՔՈ — Ես հրավիրեմ` կգա:
ԹՈՐՈՍ — Պահ…
ՄԻՔՈ — Խմենք` զանգեմ: (Խմում են: Վերցնում է հեռախոսը:)
ԹՈՐՈՍ — Իզուր ջանք ես թափում:
ՄԻՔՈ — Մի խանգարի: (Հեռախոսով:) Տիկին Թամա՞ր, բարի երեկո, ո՞նց եք… Տիկին Թամար, էստեղ էլի մի քիչ թափթփել ենք… Ի՞նչ… չեք կարո՞ղ… Իսկ վա՞ղը… Ցավալի է… Ախր առանց ձեզ կեղտի մեջ կկորենք… Չէ, ուրիշը մեզ պետք չի, շնորհակալ ենք… ինքներս` մի կերպ… Թորո՞սը… Թորոսը` ոչինչ, տանելի, առավոտից նվագում ա… Ի՞նչ ուրախ, հակառակը, դառը թախծոտ… Ի՞նչ իմանամ, ինձ բան չի ասում… Եղավ, կբարևեմ: (Անջատում է:)
ԹՈՐՈՍ — Ասեցի՝ չի գա, չէ՞:
ՄԻՔՈ — Ասում ա` էլ էդ գործը չեմ անում, ժամանակս չի հերիքում: Ասում ա` ուրիշ մեկի համարը տամ, էլի արագ ու որակով կանի, ասեցի` չէ, մեզ ուրիշ պետք չի: Լավ եմ ասել, չէ՞:
ԹՈՐՈՍ — Ինչ նրբանկատ կին է, չի ասում` ձե՛զ եմ մերժում, ասում ա` առհասարակ չեմ անում:
ՄԻՔՈ — Կարող ա իսկապե՞ս չի անում, հեշտ չի ամեն քթի մազ տանտիրոջ հետ գլուխ դնել, համ էլ կարող ա ժենգյալով հացի ու գաթայի գործը աշխուժացել ա, հոգնում ա…
ԹՈՐՈՍ — Էն առաջարկն իզուր արեցի, Էնպես գոնե մեկ—մեկ կգար—կգնար, իսկ էսպես` վերջ:
ՄԻՔՈ — Բայց ինչի՞ վերջ, եղբայր, էս ինչ անբուժելի պեսիմիստ ես, ասել ա` արի, չէ՞, կգնաս, գաթա կուտես, սուրճ կխմեք…
ԹՈՐՈՍ — Ոնց որ ձեռ առնես:
ՄԻՔՈ — Լուրջ եմ ասում, Թորոս, նա քո նկատմամբ առանձնահատուկ համակրանք ունի, լսեիր` ինչ հոգատար ձայնով հարցրեց` Թորոսն ինչպե՞ս է… Հետո, քեզ ասել ա քաղցրակերիկ, չէ՞:
ԹՈՐՈՍ — Քաղցրասեր: Ու ի՞նչ:
ՄԻՔՈ — Քնքշության նշան ա, այ դմբո:
ԹՈՐՈՍ — Մոռանանք, քեզ մի տանջի: Բեր խմենք:
ՄԻՔՈ — Էդպես հեշտ մի հանձնվի, Թորոս:
ԹՈՐՈՍ — Ենթադրենք չեմ հանձնվում, ի՞նչ:
ՄԻՔՈ — Ի՞նչ` ինչ…
ԹՈՐՈՍ — Հա, ի՞նչ:
ՄԻՔՈ — Ինչ…
ԹՈՐՈՍ — Բա:
ՄԻՔՈ — Չէ, ինչի՞, ես կարծում եմ, որ էս խնդրին լուծում կա՛:
ԹՈՐՈՍ — Ո՞րն ա:
ՄԻՔՈ — Խմենք` ասեմ:
Խմում են:
ԹՈՐՈՍ — Դե ասա:
ՄԻՔՈ — Ասեմ, բայց չվախենաս, քեզ զուսպ պահի:
ԹՈՐՈՍ — Զուսպ եմ, ասա:
ՄԻՔՈ — Ամուսնության առաջարկ պիտի անես:
ԹՈՐՈՍ — Ի՞նչ…
ՄԻՔՈ — Հանգիստ, Թորոս, հանգիստ:
ԹՈՐՈՍ — Ե՞ս, նրա՞ն…
ՄԻՔՈ — Հա, նրան, էլ ո՞ւմ:
ԹՈՐՈՍ — Լինելիք բան չի:
ՄԻՔՈ — Ինչի՞, էս դեպքում էլ հո իր հպարտությանը չե՞ս կպնում, ճիշտ հակառակը:
ԹՈՐՈՍ — Ասում եմ` լինելիք բան չի:
ՄԻՔՈ — Շատ լավ էլ լինելիք ա: Ախր սիրահարված ես, Թորոս, դա պարզից էլ պարզ ա:
ԹՈՐՈՍ — Մի հնարի, հնարում ես, Միքո, սադրում ես:
ՄԻՔՈ — Աչքերիս նայի, նայի—նայի, մի փախցրու:
ԹՈՐՈՍ — Ի՞նչ ես դու էլ` աչքերիս նայի, հա, աչքերիս նայի, հո հավատաքննի՞չ չես:
ՄԻՔՈ — Ես մի իմաստուն բարեկամ ունեմ, ասում էր` սիրուց չեն վախենա:
ԹՈՐՈՍ — Ու դու հավատացի՞ր:
ՄԻՔՈ — Պատկերացրու` հավատացի:
ԹՈՐՈՍ — Ախր պարզից էլ պարզ ա, կմերժի:
ՄԻՔՈ — Չգնա՞նք` սերենադ երգենք:
ԹՈՐՈՍ — Մետրոյում, չէ՞:
ՄԻՔՈ — Հա, շատ էլ օրիգինալ ա, մի հատ պատկերացրու` դու քո թավջութակով, ես իմ կիթառով` մետրոյի կանգառում…
ԹՈՐՈՍ — Լրջացի:
ՄԻՔՈ — Լրջացա, ասա:
ԹՈՐՈՍ — Ի՞նչ ասեմ:
ՄԻՔՈ — Ինչ—որ բան ես ուզում ասել, տեսնում եմ:
ԹՈՐՈՍ — Լսի, դու իսկապես կարծում ես, որ բան ե՞մ… էն…
ՄԻՔՈ — Սիրահարվա՞ծ… Դա անհերեքելի է, Թորոս, պարզ երևում է, հիմա արդեն` բացահայտ:
ԹՈՐՈՍ — Մենակ սա էր պակաս: Հասմիկս կխռովի, չի ների:
ՄԻՔՈ — Կների, ասեմ ավելին` կուրախանա, նա հո քո վատը չի՞ ուզում: Կոստյում ունե՞ս, Թորոս, կոստյում, վերնաշապիկ, փողկապ:
ԹՈՐՈՍ — Պետք ա՞:
ՄԻՔՈ — Բա ո՞նց, կարգ կա, վերաբերմունք կա… Ունե՞ս…
ԹՈՐՈՍ — Միքո, ինձ այնուամենայնիվ թվում ա, որ ձեռ ես առնում:
ՄԻՔՈ — Անհավատ մի եղիր, Թորոս, ազնիվ ու թափանցիկ եմ, ինչպես բոհեմյան ապակի: Ահա, նայիր, բացերես կանգնած եմ առջևդ… Նայեցի՞ր… Դե հիմա ասա, ունե՞ս կոստյում, թե պիտի առնենք:
ԹՈՐՈՍ — Ունեմ մի հատ, պահել էի էն բանի համար, (երկինք ցույց տալով), էն, էլի:
ՄԻՔՈ — Ոչ մի` էն, միայն` էս: Գնա հագի:
ԹՈՐՈՍ — Հիմա՞…
ՄԻՔՈ — Հա, հագի տեսնենք, գնահատենք, կարող ա քիմմաքրում ա պետք, արդուկել ա պետք:
ԹՈՐՈՍ — Լավ, ոնց ասես: (Գնում է:)
ՄԻՔՈ — (կիթառը վերցնում, երգում է)/
Սիրել, թե չսիրել, այս էր խնդիրը,
Որ շատ տառապեց, բայց չլուծեց,
Դանիո արքայազն Համլետը ինքը:
Շատ տառապեց, հալումաշ եղավ,
Բայց չլուծեց, դանիացի այն տղան,
Այո, չարչարվեց, խփվեց պատեպատ,
Բայց չկարեցավ արքայազնը այն:
Սակայն արի ու տես, որ խնդիրը այս,
Դյուրությամբ լուծեց շարքային մի հայ,
Սիրել` ասաց նա, սերն է միակ փրկիչը մեր:
Այդպես էլ ասաց` պարզից էլ պարզ է,
Սերը կփրկի աշխարհն այս մեղսավոր:
Պարզից էլ պարզ է, այսպես էլ ասաց,
Աշխարհն այս մեղսավոր, կփրկի սերը:
ԹՈՐՈՍ — (գալիս է կոստյումը հագած): Ըհը, էս ա… Բանի նման ա՞… Չէ՞…
ՄԻՔՈ — Ու էս կոստյումով դու ուզում էիր էնտե՞ղ գնալ… Սա կյանքի կոստյում ա, Թորոս, ապրելու կոստյում ա…
ԹՈՐՈՍ — Հա՞…
ՄԻՔՈ — (նայելով, տնտղելով): Սուպեր, սուպեր… Սենց տղուն ո՞նց կմերժեն…
ԹՈՐՈՍ — Էդքան վստահ մի խոսի, մերժողը կմերժի:
ՄԻՔՈ — Դե, ինչ ասեմ… Առաջին անգամ գուցեև մերժի, նույնիսկ` հաստատ կմերժի, հպարտ կին ա, գիտենք, բայց մենք կհամառենք, հպարտ կնոջը համառ տղամարդ է պետք, ու կտեսնես, ի վերջո կզիջի:
ԹՈՐՈՍ — Բայց հո մետրոյում չե՞նք անելու էդ… գործողությունը:
ՄԻՔՈ — Հենց մետրոյում, շատ ռոմանտիկ ա, հավատա, համ էլ` ուրիշ լոկացիա չունենք, մեր ունեցած—չունեցածը մետրոն ա: (Զանգում է հեռախոսը, նայում է:) Այ քեզ բան… (Միանալով:) Տիկին Թամա՞ր… ասեք, լսում եմ… Իսկապե՞ս… Ինչ լավ ա… Դե սպասում ենք, իհարկե: (Անջատելով հեռախոսը, Թորոսին:) Ասում ա` խիղճս տանջեց, գալիս եմ տունը կարգի բերեմ, բայց պայմանով` անվարձահատույց:
ԹՈՐՈՍ — Ոնց… գալիս ա՞, հիմա՞…
ՄԻՔՈ — Արդեն շքամուտք ա մտել: Ո՞ւր…
ԹՈՐՈՍ — Կոստյումը հանեմ:
Դռան զանգ:
ՄԻՔՈ — Ուշ ա, գնանք` դուռը բացենք:
Վերջ
